Ephemerides_Marianorum_2017

Źródła poznania liturgii i pobożnych praktyk marianów... 21 1. Źródła prawne Kult święty jest fundamentem życia zakonnego 3 . Treść tego zdania, wyjętego z pierwszego numeru akt jednej z kapituł generalnych 4 , jest dobrym punktem wyjścia dla rozważań na temat dokumentów praw- nych jako źródeł wiedzy o mariańskiej liturgii i praktykach pobożnych. Jest to bowiem rodzaj świadectwa o tym, jak ważną, pierwszorzędną wręcz rolę w codziennym życiu marianów pełniła sfera kultyczna. Wy- daje się, że sformułowania zawarte w normach prawnych czy innego rodzaju dokumentach są w pewnym stopniu nawet cenniejsze niż za- pisy ksiąg liturgicznych czy modlitewników. Te ostatnie bowiem rela- cjonują jedynie przebieg poszczególnych obrzędów czy aktów kultu, dokumenty zaś prezentują postawy wobec liturgii oraz wagę, jaką jej przypisywano, co dla badania poruszanego w tej pracy tematu ma zna- czenie kapitalne, gdyż w sensie ścisłym są one źródłami poznania ma- riańskiej pobożności. 1.1. Reguły, konstytucje i statuty Podstawowym dokumentem prawnym dla każdego zakonu jest re- guła. Nie inaczej było w przypadku marianów, choć rozwój ustawo- dawstwa mariańskiego trwał dosyć długo, co skutkowało pojawiający- mi się co jakiś czas zmianami 5 . Chociaż zakon formalnie zaczął istnieć 24 października 1673 roku 6 , regułę swoją przyjął dopiero 14 kwietnia 3 „Divinus Cultus religiosae vitae fundamentum [est]”…, [Prot.Ras. 167] CapGen, s. 369. 4 Od słów tych rozpoczynają się Puncta Capitularia napisane na zakończenie Kapi- tuły Generalnej w 1745 r. 5 Główne problemy dotyczyły istnienia nowego zgromadzenia na gruncie prawa ka- nonicznego, jego zatwierdzenia przez biskupa, starań o zatwierdzenie na prawie pa- pieskim i konsekwencjach, jakie z tego płynęły, co w tym konkretnym przypadku oznaczało poddanie się pod jurysdykcję braci mniejszych obserwantów. Więcej na ten temat zob. J. Kałowski, Problem zależności jurysdykcyjnej marianów od braci mniejszych obserwantów , „Prawo Kanoniczne” 27(1984) nr 1-2, 119-144. 6 Tego dnia wizytacji kanonicznej w pustelni korabiewskiej dokonał bp Jacek Świę- cicki; wydał on stosowne rozporządzenia i według nich nakazał eremitom uło- żyć życie, przekazując jednocześnie wszelką władzę o. Papczyńskiemu i dokonu- jąc aprobaty nowego mariańskiego instytutu. Zob. W. Makoś, O. Stanisław od Je- zusa Maryi Papczyński. Badania i refleksje , Wydawnictwo Księży Marianów, War- szawa 1998, 206-207; T. Rogalewski, Stanisław Papczyński (1631-1701). Zało- życiel Zgromadzenia Księży Marianów. Inspirator mariańskiej szkoły duchowości