Ephemerides_Marianorum_2017

1701 roku 7 . Nie znaczy to, bynajmniej, jakoby instytut nie posiadał do tego czasu żadnych ustaw, na których opierałby swoje życie i działal- ność. Fundator marianów o. Stanisław Papczyński ułożył na początku lat 70. XVII wieku Norma vitae 8 , ale, choć tytuł sugeruje co innego, nie była to reguła, lecz konstytucje, czyli zbiór szczegółowych norm 9 . Tak czy inaczej, interesującą nas kwestią są nie tyle ustalenia nomen- klatury prawnej i hierarchiczne uporządkowanie dokumentów, co ich treść, zwłaszcza odnosząca się do badanego tematu, jak też znaczenie, jakie poszczególnym zapisom przypisywał ustawodawca, i stopień ich obowiązywalności. Konstytucje Norma vitae zawierają dziewięć rozdziałów, w których względnie szczegółowym unormowaniom poddawane są poszczególne aspekty życia zakonnego pierwszego rdzennie polskiego instytutu. Czte- ry z nich wprost odnoszą się do liturgii i praktyk pobożnych. Są to: roz- dział IV – Umartwienie 10 , rozdział V – Ćwiczenie duchowne 11 , rozdział VI – Porządek dnia 12 i rozdział VIII – Udzielanie i administrowanie sa- kramentami 13 . Rozdział IV mówi kolejno o poskramianiu ciała poprzez (Studia Marianorum, 3), Wydawnictwo Księży Marianów, Lublin-Warszawa 2001, 202-205. Formalnej erekcji zakonu dokonał 21 kwietnia 1679 roku bp Stefan Wierzbowski. Zob. T. Rogalewski, Stanisław Papczyński (1631-1701) …, 247-249; J. Kałowski, Problem zależności …, 119-120. 7 J. Kałowski, Problem zależności …, 132. 8 Norma Vitae Religiosae Congregationi B.V. Mariae Sine labe Conceptae Eremitarum Marianorum fidelibus defunctis praecipue Militibus et peste sublatis Suffragantium Proposita et ab Eminentissimo et Reverendissimo Domino Domino Lucio Cardi- nali Colloredo ex Comissione Sacrae Congregationis Regularium et Episcoporum Correcta Romae Anno Domini 1694-to, w: Leges Marianae . Codices Legis Con- gregationis Clericorum Marianorum ab eius fundatione usque ad nostra tempora, red. W. Makoś, Romae 1999, 3-4 (dalej: Leges). Było to pierwsze wydanie Reguły, oczywiście w języku łacińskim. Tłumaczenie na język polski ukazało się dopiero w 1750 roku. Szczegółowe opracowanie na temat pierwszych mariańskich ustaw zob. J. Kałowski, „Norma vitae” – pierwsze Konstytucje zakonu Marianów , „Pra- wo Kanoniczne” 26(1983) nr 3-4, 113-162. 9 Szczegółowo na temat tych różnic zob. J. Kałowski, Problem zależności …, 128- 129. 10 NV IV, De mortificatione , w: Leges, 14-17. 11 NV V, De exercitionibus spiritualibus , w: Leges, 17-20. 12 NV VI, De ordine diei , w: Leges, 20-23. 13 NV VIII, De frequentatione et administratione sacramentorum , w: Leges, 28-30. Tłumaczenie na język polski autorstwa R. Sawy nie jest do końca właściwe. Sawa oddaje frequentatio przez „udzielanie”, a administratio przez „administrowanie”, co nie jest słuszne, frequentatio znaczy przecież „uczęszczanie”, a administratio Rafał Zalewski MIC 22