Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)
konfiskaty, bezrobocie i głód. O normalnej pracy duszpasterskiej w die- cezji nie było mowy 9 . Trwało prawdziwe prześladowanie Kościoła. Bi- skup pisał o tym w liście do wizytatora A. Rattiego 10 . W czasie rządu bolszewików bp J. Matulewicz był praktycznie od- izolowany od diecezji, kapłani byli karani nawet za wypełnianie swych obowiązków, rozpoczęły się konfiskaty majątku kościelnego, kapelanów wyrzucano ze szkół – w ten sposób próbowano zlikwidować katechi- zację w szkołach. Biskup był aktywnym obrońcą praw Kościoła i spo- łeczeństwa. Czynił kroki, by nadal można było się modlić w kościele św. Kazimierza, aby zwolniono jego obrońców (robotników) itp. Mimo to terror nie malał. Wkrótce rozpoczęły się wystąpienia również prze- ciwko samemu Biskupowi – prowokacje, zastraszanie. Ale nawet i wtedy bp Matulewicz był aktywnym pasterzem. Troszczył się o sprawy wier- nych różnych narodowości, o kształcenie księży, o sprawy społeczne. Przez okres rządów bolszewickich, dzięki pomocy Bożej, pozostał wol- ny. Mimo trudności nie uciekł z Wilna, choć takie propozycje otrzymał od wielu ludzi z naprawdę dobrymi intencjami 11 . Sytuacja w Wilnie była bardzo złożona. Wyglądało na to, że wró- cą Litwini i napięcie jakoś zmaleje. Jednak 19 III 1919 r. do Wilna wkroczyło wojsko polskie, uniemożliwiając Litwinom zwrot ich stolicy. Latem 1920 r. znów przybyli bolszewicy. Dnia 12 VII Litwa i Zwią- zek Sowiecki podpisały umowę pokojową, na mocy której Wilno mia- ło należeć do Litwy. Po klęsce nad Wisłą uciekający bolszewicy pozo- stawili Wilno w rękach Litwinów. Jednakże 9 X 1920 r. do Wilna, ła- miąc podpisaną kilka dni wcześniej przez Polskę i Litwę Umowę Su- walską, znów wkroczyły oddziały polskie. W ten sposób Wilno i więk- sza część diecezji wileńskiej aż do początku drugiej wojny światowej zostały pod okupacją. Pozostała niewielka część diecezji była admini- strowana przez kanonika Kuktę. Z jej terytorium w 1926 r. utworzo- no diecezję koszedarską. Kolejne zmiany władzy i przewroty bardzo boleśnie odbijały się na życiu diecezji. 9 T. Górski, Błogosławiony Jerzy Matulewicz …, 162. 10 List bpa Matulewicza do wizytatora A. Rattiego o sytuacji pod rządami bolsze- wików (Wilno, 28 stycznia 1919 r.), w: Stolica Apostolska a biskup Jerzy Matule- wicz 1916-1921 , oprac. J. Bukowicz, T. Górski ( Fontes historiae marianorum , 2), Warszawa 1996, 113. 11 S. Yla, Jurgis Matulaitis ..., 109. Bł. Jerzy Matulewicz – biskup wileński 87
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==