Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

nii sam też kształtował własnym przykładem świętości i gorliwości 111 . Jego sukcesem było uzyskanie w 1827 r. zezwolenia na odwiedzenie i wizytację klasztoru w Raśnie, położonego w imperium rosyjskim, któ- ry był odizolowany od Zakonu od 1795 r. Białowieski pełnił funkcję przełożonego generalnego do 30 IX 1829. Ostatnie dni swego życia spędził w najuboższym wówczas klasztorze – w Górze Kalwarii, gdzie zmarł w opinii świętości 30 IV 1832 r. Ma- riański historyk S. Sydry napisał o nim, że w okresie upadku zakonu dał dowody męstwa, wytrwałości, pokory i świętości 112 . Współbracia na znak szacunku i wdzięczności, jako jedynego (oprócz o. Założycie- la), pochowali go w świątyni na Mariankach w Górze Kalwarii, po le- wej stronie ołtarza. W tym czasie Zakon liczył co najmniej 65 zakon- ników, 3 zaś księży po raz pierwszy w XIX w. zostało wysłanych na studia specjalistyczne do Warszawy 113 . 4. Marianie w życiu narodowym Ojczyzny w XIX wieku Marianie odgrywali znaczącą rolę w walce o suwerenność, o nie- podległość, budzenie i podtrzymywanie polskiej i litewskiej świadomości narodowej. Służyli społeczeństwu w dziele dobroczynności, w prowa- dzonych przytułkach, szkółkach parafialnych i konspiracyjnych. Walka z wynaradawianiem, obrona wiary i lęk przed prawosławiem sprawiły, że wielu marianów wiązało się z ruchami patriotycznymi i w różny spo- sób uczestniczyło w walce o niepodległość. Już w czasie insurekcji ko- ściuszkowskiej dwaj marianie, kapelani wojskowi, ojcowie Kuprel i Je- lonek, zostali zamordowani w 1794 r. w czasie rzezi Pragi 114 . Wszyst- kim zrywom niepodległościowym marianie udzielali poparcia moral- nego w postaci propagandy, kazań patriotycznych i agitacji na rzecz udziału w powstaniach. W okresie powstania listopadowego największą rolę odegrały klasz- tory w Mariampolu, Mirosławiu i w Skórcu, które organizowały różno- raką pomoc dla powstańców, natomiast klasztor w Mariampolu został 111 Informuje nas o tym analiza jego zachowanych listów. 112 J. Sydry, Papczyński ..., 274. 113 J. Kosmowski, Marianie .., 133. 114 Album mortuorum ..., †4 XI 1794. Powstanie i dzieje Zakonu Marianów w latach 1673-1908 77

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==