Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)
3.1.4. Wielka odnowa religijna i moralna Zakonu Ojciec Białowieski, widząc opłakaną sytuację w Zakonie, po mo- dlitwie i przemyśleniu sposobu uzdrowienia marianów w latach 1815- 1817, doszedł do wniosku, że jego obowiązkiem moralnym i religij- nym jest objęcie na nowo urzędu przełożonego generalnego, co uczy- nił w 1817 r. Trudną sytuację w Zakonie w całej pełni przedstawił ja- sno współbraciom. Poinformował ich o tym w liście okólnym: Poznali- ście z pewnością, umiłowani bracia, że zakon nasz znalazł się w skraj- nie trudnym stanie, bowiem niewielu jest tych, którzy mogliby rządzić współbraćmi, równie niewielu, którzy by tym rządom podlegać chcie- li. Brak jest nauczycieli nauk, którzy by oświecali umysły młodzieży zakonnej, brak też młodzieży, która by korzystała z tego światła. Inni, o ile idzie o wiek i powołanie, oglądają się wstecz. Niewielu ceni swe po- wołanie, niektórzy pragną próżności tego świata 109 . W liście wyznawał niemożność zaradzenia wszystkim potrzebom i zachęcał do ukrócenia wszystkich nadużyć. Przełożony generalny o. Białowieski podjął wówczas długofalowy program odnowy religijnej i moralnej Zakonu. Temu celowi miały słu- żyć wizytacje generalne, przeprowadzone na kształt rekolekcji, o cha- rakterze bardziej duchowym. Generał mający słabą władzę wykonaw- czą, próbując eliminować nadużycia, uciekał się do braterskich napo- mnień i budował współbraci przykładem własnego życia. W niektó- rych klasztorach przebywał około miesiąca, krusząc serca zatwardzia- łych braci przykładem miłości Boga i bliźniego. Innym środkiem były jego listy okólne pisane w duchu braterskiej troski o zbawienie każde- go zakonnika, o los całego Zakonu, z miłością nawołujące do wierno- ści Bogu 110 . Najważniejszym jednak jego posunięciem była troska o do- brą formację młodego pokolenia marianów. Kładł nacisk na selekcję kandydatów i nie żałował ani środków, ani najlepszych ludzi do kiero- wania nowicjatem i studiami. Patrząc na posunięcia o. Wyszyńskiego w XVIII w., doszedł do takiego samego wniosku, że nie da się zmienić mentalności „starej gwardii” prowadzącej dosyć swobodny styl życia, a całą nadzieję pokładał w nowych kandydatach, których według opi- 109 Capitula Generalia ..., T. Białowieski, List Pasterski z 16 X 1817 r., 537-538. 110 Zachowało się 11 listów bogatych w duchową treść, skierowanych do marianów, zob. Capitula Generalia ..., 493-542. Jan Kosmowski MIC 76
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==