Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

że niektórzy zakonnicy wezwani na kapitułę odmówili nawet przyby- cia 104 . Jednak dzięki wysiłkom o. Białowieskiego kapituła się odbyła, a ojcowie ponownie wybrali na generała Białowieskiego. Niestety, do- kumenty z kapituły nie zachowały się. Ogólną sytuację Zakonu moż- na poznać tylko z obszernego listu napisanego przez generała zaledwie pięć dni po kapitule, w którym napomina on podwładnych, aby elimi- nowali nadużycia i zachowywali dyscyplinę zakonną: Pamiętajcie, bra- cia najdrożsi, żeście się wyrzekli świata i jego pożądliwości [...] , prze- łożeni niech mocno starają się zalecać zachowywanie ślubów uroczy- stych, a także pokory, cierpliwości, miłości, skromności, trzeźwości i in- nych ważnych cnót 105 . Znając realia polityczno-administracyjne, Białowieski był świadomy, że jego władza przełożeńska jest znikoma, dlatego w listach okólnych, których zachowało się jedenaście, przede wszystkim odwoływał się do sumień marianów. Skierował do nich w 1814 r. bardzo ostry, przemy- ślany i obszerny list, w którym krytykował mondanizm, brak klauzury w klasztorach i niekiedy gorszące nadużycia 106 . Nadzieję pokładał jesz- cze w wizytacji generalnej, którą przeprowadził w 1814 r. Kiedy zorien- tował się, że jego wysiłki dały bardzo mizerne efekty, 10 VI 1815 r. po- dał się do dymisji, co traktował jako protest przeciwko postawie wielu współbraci: Ja dotknięty starością i długotrwałą chorobą [...] , dla przed- łożonych powyżej racji, jak również ze względu na to, że tylko nieliczni okazują mi posłuszeństwo i szacunek, odchodzę, rezygnuję i wyrzekam się rządów przełożeństwa generalnego 107 . Po jego odejściu kryzys u ma- rianów jeszcze się pogłębił. Brak było wykładowców, wychowawców, odpowiednich przełożonych, a w 7 klasztorach było 44 marianów, łącz- nie z klerykami i nowicjuszami 108 , przerażonych pogłoskami o nadcho- dzącej likwidacji zakonów. 104 Tamże. „List pasterski generała T. Białowieskiego z 11 X 1811”, 530-532. 105 Tamże. 106 Tamże. „List okólny T. Białowieskiego do wszystkich marianów z 30 VI 1814 r.”, 532-535. 107 Tamże. Actus resignationis a. 1815, 535. 108 Archiwum Diec. Płockiej, Korespondencja kurii biskupiej w sprawie zakonów 1797-1863. „Spis zakonów [...] w 1817 roku”. Powstanie i dzieje Zakonu Marianów w latach 1673-1908 75

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==