Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)
gą była budowa dużego murowanego klasztoru w Mariampolu, rozpo- częta w 1791 r., a dokończona już za rządów pruskich, oraz budowa ogromnej świątyni po spaleniu kościoła w 1809 r. Ostatnia kapituła wyborcza 5 X 1805 r. ponownie powierzyła urząd prowincjała o. Wo- łągiewiczowi. Trudno dziś wyjaśnić, na ile w tych posunięciach, decy- zjach uczestniczył przełożony generalny T. Białowieski, przebywający w Skórcu. Dokumenty milczą na ten temat, bo starano się zostawiać jak najmniej śladów, ale różne poszlaki wskazują, że swoją troską i oj- cowską miłością obejmował i te tereny. 3.1.3. Znowu razem – marianie w Księstwie Warszawskim W 1809 r., po zwycięstwie Napoleona nad Prusami, zawarto pokój w Tylży i utworzono Księstwo Warszawskie. W tym też roku po serii zwycięstw ks. Józefa Poniatowskiego powiększyło się ono o ziemie ode- brane Austriakom. Odrodzenie Polski napełniało marianów nadzieją, że tragiczny epizod rozbiorów zbliża się do końca. Po raz pierwszy po 15 latach klasztory w Prusach mogły połączyć się z galicyjskimi, czyli Goźlinem i Skórcem, gdzie rezydował o. generał Białowieski. Radość z połączenia była ogromna; wyraża to list o. Wołągiewicza, przełożone- go prowincji pruskiej, który napisał: Wskutek powstałych w tym cza- sie w Ojczyźnie wielkich, krytycznych burz, zakon nasz pozostawał roz- darty od piętnastu lat na różne części [...]. Po niesprawiedliwości przy- szła nadzieja, że wszyscy znów będziemy zjednoczeni w jednym duchu i poddani głównemu przełożonemu 103 . Sytuacja w Zakonie była napraw- dę trudna. Nie brakowało różnych nadużyć. Ojciec Białowieski zachę- cał marianów do odnowy duchowej, zabiegał o przywrócenie integral- ności, o zapewnienie klasztorom niezbędnej obsady personalnej. Zada- nie nie było łatwe, jeśli weźmiemy pod uwagę, że w 1792 r. w Rze- czypospolitej było 115 marianów, a w latach 1794-1815 zmarło 65, dziesięciu odeszło do diecezji, kilku wybrało życie świeckie, a i część tych będących w klasztorach uległa silnej laicyzacji. Również władze świeckie, pod wpływem Kodeksu Napoleona, nie okazywały życzliwo- ści zakonom i uporczywie dążyły do ich eliminacji. Jednym ze środków służących uzdrowieniu sytuacji miała być ka- pituła spraw i wyborcza, nie zwoływana już od 18 lat. Okazało się, 103 Capitula Generalia ..., 525-527, „List W. Wołągiewicza z 25 IV 1810”. Jan Kosmowski MIC 74
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==