Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

rowski 88 . Do Zakonu należeli też głośni kaznodzieje, charyzmatyczni spowiednicy cieszący się szacunkiem biskupów i magnatów. Za generalatu o. Nowickiego marianie osiągnęli swoje liczebne apo- geum. Posiadali w Rzeczpospolitej 13 placówek: Puszcza Korabiew- ska, Góra Kalwaria, Goźlin, Skórzec, Mariampol, Mirosław, Igłów- ka, Raśna, Janów, Wołpa, Berezdów, Ostrzykowce-Samczyki i Seroczyn (w stadium organizacji). W 1779 r. nabyli na własność kościół i klasz- tor w Rzymie, a w Portugalii posiadali 3 klasztory. Liczba zaś zakon- ników wynosiła 148 i była najwyższa w historii tzw. „marianów bia- łych”. Zachowało się wiele bardzo pozytywnych opinii o ich pracy apo- stolskiej, gorliwości i wierności zakonnemu powołaniu, lecz nie miejsce tu na ich przytaczanie. Najbardziej cenną i pochlebną jest ta przesła- na przez nuncjusza apostolskiego do Stolicy Świętej. Napisał on w 1781 r.: We wszystkich klasztorach zachowuje się wzorowo i dokładnie karność zakonną. Marianie dają wiernym przykład dobrymi obyczajami. Ich dzie- ła pobożne polegają na pomocy w duszpasterstwie przez głoszenie słowa Bożego i słuchanie spowiedzi na każde zawołanie. Za swoje prace zbiera- ją uznanie, którego dowody mam tu prawie od wszystkich biskupów 89 . Znaki na niebie i na ziemi zapowiadały znamienity rozwój marianów. Nie brakowało kandydatów w nowicjacie i na studiach. Dom rzymski dawał szansę studiów na poziomie międzynarodowym, a prestiż ma- rianów w społeczeństwie stwarzał nowe możliwości i różne formy pra- cy. Nadeszła jednak katastrofa rozbiorów, klęsk narodowych i powstań, która zmusiła Zakon do zawężenia pola pracy i do różnorakich posu- nięć oraz „manipulacji”, aby przetrwać, chronić zakonników i wierny lud i bronić wiary, Kościoła oraz ojczyzny przed licznymi zagrożeniami płynącymi ze strony zaborców. 3. Walka o byt i przetrwanie Zmiana sytuacji politycznej, która dotknęła Rzeczpospolitą w 1795 r., zaważyła również negatywnie na środowisku kościelnym. Kościół utra- cił uprzywilejowaną pozycję w państwie, duchowieństwo utraciło przy- 88 Album Mortuorum ..., † 25 IV 1795. 89 AGM, B. Jakimowicz, Kształtowanie się celu Zgromadzenia marianów w XVIII wieku , rps, 10-11. Artykuł zawiera sprawozdanie nuncjusza. Powstanie i dzieje Zakonu Marianów w latach 1673-1908 69

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==