Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

Igłówka, Goźlin, Skórzec, Berezdów, Wołpa, Janów. Parafie te przycią- gały wiernych miejscowych, ale także i z dalszych wiosek i dworów, bo- wiem sprawowana w nich liturgia miała charakter bardzo uroczysty. Dzięki większej liczbie zakonników odprawiano wiele Mszy świętych, a centralnym punktem kultu Bożego była Msza konwentualna, która musiała być śpiewana i w której mieli obowiązek uczestniczyć wszyscy zakonnicy. Aktywny udział brały również bractwa. W czasie Mszy księ- ża spowiadali, głosili kazania, a przed Mszą, zwłaszcza główną, obja- śniano wiernym katechizm. To wszystko czyniło liturgię w mariańskich parafiach bardziej atrakcyjną niż w parafiach diecezjalnych 84 . Oprócz apostolatu we własnych parafiach marianie, zgodnie ze swo- im charyzmatem „parochis in cura animarum suffragantes”, nieśli po- moc duszpasterską proboszczom. Była ona okazjonalna, np. słuchanie spowiedzi, głoszenie kazań, zastępowanie czasowe, lub bardziej stała, gdy marianie obejmowali funkcję wikarych lub administratorów w pa- rafiach diecezjalnych. W pobliżu klasztorów w Skórcu, Górze Kalwa- rii i Mariampolu znajdowały się parafie, z którymi marianie zawiera- li umowy o pomocy i świadczyli ją przez długie lata 85 . Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że około 30 procent księży (1787-1864) pracowało w parafiach podlegających jurysdykcji ducho- wieństwa diecezjalnego. W XVIII-XIX wieku przynajmniej dwunastu ma- rianów sprawowało funkcję kapelana i teologa na dworach magnatów Rzeczypospolitej 86 . Wśród marianów znajdowali się ludzie bardzo gor- liwi, którzy zmarli w opinii świętości, jak cenieni malarze artyści, np. Jan Niezabitowski działający w Rzymie, a następnie na Podlasiu i Ma- zowszu, którego dzieła ozdabiają wiele kościołów i świeckich dworów, a uwieńczeniem jego artystycznej działalności jest monumentalne dzie- ło – polichromia zabytkowej pięknej drewnianej świątyni w Goźlinie 87 . Na Litwie na dworach magnackich tworzył malarz Franciszek Niemi- 84 S. Sydry, J. Totoraitis, Zgromadzenie ..., 211-212; o dobrej pracy duszpasterskiej marianów świadczy wiele pozytywnych wzmianek w sprawozdaniach władz ko- ścielnych, pochodzących od trzech nuncjuszy, kilku biskupów oraz dziekanów i pro- boszczów, zob. J. Kosmowski, Marianie ..., 165-178. 85 Były to: Pruszyn, Powsin, Służew, Zbuczyn, S. Sydry, J. Totoraitis, Zgroma- dzenie ..., 205-207. 86 J. Kosmowski, Marianie .., 178-196. 87 I. Galicka, H. Sygietyńska, Jan Niezabitowski – malarz mariański , „Biule- tyn Historii Sztuki” 3(1974) 269-279. Jan Kosmowski MIC 68

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==