Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

zewnictwa przyswojonego od reformatów, pewnego rodzaju surowej dyscypliny ich brewiarza i dodatków franciszkańskich do mariańskie- go habitu. Rzymski epizod w dziejach mariańskich był zbyt krótki, pe- łen przeszkód i trudności, jak rewolucja francuska i jej duch antyza- konny i antychrześcijański, w Polsce zaś anarchia polityczna, Targowi- ca, Insurekcja, rozbiory, dlatego i jego owoce były krótkotrwałe. Na- leży przyznać, że o. R. Nowicki w tej placówce pokładał duże nadzie- je i darzył ją specjalną troską, otaczając ją w miarę możliwości opieką duchową, personalną i finansową. Niestety, pogarszająca się sytuacja polityczna znalazła swój bolesny finał w zarządzeniu Napoleona, któ- ry w 1798 r. rozkazał wszystkim zakonnikom obcokrajowcom opuścić Wieczne Miasto. O. Spourny i marianie włoscy przeszli do diecezji, zaś Polacy powrócili do swej ojczyzny. 2.4.2. Mariańskie szkoły przyklasztorne Marianie za generalatu o. Nowickiego nie stali na uboczu ważnych wydarzeń narodowych i społecznych, ale odważnie i ofiarnie angażowa- li się w życie religijne, społeczne i narodowe chylącego się ku upadko- wi kraju. Zdecydowane wezwanie do gorliwej pracy apostolskiej było skierowane do marianów w ich zreformowanych konstytucjach z 1786 r. Trzeba podkreślić, że wcześniejsze konstytucje, te z 1723 r., również podkreślały obowiązek pracy apostolskiej, lecz jej realizację utrudnia- ły dekrety kapituł. Na przykład kapituła z 1750 r. wydała dekret za- kazujący nauczania, uzasadniając to faktem, że działalność zewnętrz- na wpływa na osłabienie praktyk religijnych i przestrzegania reguły zakonnej 71 (wpływ reformatów). Wezwanie zreformowanych konstytu- cji ma charakter bardziej uniwersalny, bo do tej posługi wzywa maria- nów nie tylko w Królestwie Polskim, ale też i po inszych chrześcijańskich krajach [...] , po wsiach i miastach, aby wszystkich według każdego sta- nu i kondycyi, i pojętności na drogę zbawienia naprowadzali . Zupełną nowością dla marianów było wezwanie: Aby młodzi edukacyą dawać, w tych miejscach, gdzie może być na to sposobność 72 . Konstytucje wska- zują wyraźnie cel wychowawczy, który marianie podjęli w szerokim za- kresie za generalatu o. Nowickiego, po o. Wyszyńskim – największego 71 Capitula Generalia ..., 1750/41. 72 Reguła Zakonu Xsięży Marianów ..., Wilno 1791, 9-10 ( Niektóre uwagi na Regułę. ..). Jan Kosmowski MIC 64

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==