Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)
Finalizując sprawę nabycia nowej fundacji w Rzymie, o. Spourny przy- gotowywał też grunt do uniezależnienia się od reformatów. Dla więk- szości marianów dążenia te były niepokojącą i niezrozumiałą nowo- ścią. Spourny, aby pobudzić marianów do odwagi w tej kwestii i oży- wić problem, pisał do nich odważne, mocne w wyrażeniach obszerne listy-elaboraty. Podawał liczne fakty, które i dziś budzą zdziwienie. Do generała napisał: Mnie w głowie się nie mieści, że nasz przełożony ge- neralny całuje w rękę wikarego z Pakości, który jako reformat jest wy- znaczony na komisarza i wizytatora marianów . Dalej wyraża zdziwie- nie: Ja więc pojąć nie mogę, z jakiej przyczyny powinni być nam owi Fraci [reformaci] na wizytacjach albo kapitułach potrzebni 68 . Informo- wał, że nawet w Rzymie dostojnicy kościelni wyrażali swoje ogromne zdziwienie, widząc bezprawne uzależnienie marianów, zakonu cieszą- cego się przywilejem egzempcji, od zakonu reformatów. Działalność Spournego wreszcie i w Polsce wytworzyła przychyl- ny klimat do podjęcia bardziej zdecydowanych kroków. W 1782 roku do pomocy Spournemu wysłano energicznego, młodego, inteligentne- go marianina o. Norberta Gołkowskiego. Ten, mianowany prokurato- rem generalnym, doprowadził do końca sprawę uniezależnienia ma- rianów od franciszkanów-reformatów. Pius VI, wydając specjalne bre- ve , dnia 10 III 1786 r. wyraził na to zgodę w następujących słowach: Gdy zaś, jak to podanie mówiło, wspomniany Norbert, Prokurator Ge- neralny, usilnie prosił, abyśmy oddzielili i odłączyli jego zakon od zako- nu Braci Mniejszych, zwanych Obserwantami, do którego, jak wspo- mniano, był agregowany i dołączony [...] , odłączamy i oddzielamy 69 . W takiej sytuacji o. Gołkowski przeredagował mariańskie konstytucje z 1723 r. i uwzględnił w nich uchwały kapituł z 1782 i 1785 r., któ- re podejmowały dzieło reformy Zakonu. Dnia 15 IX 1786 roku ma- rianie uzyskali zatwierdzenie konstytucji dostosowanych do nowej sy- tuacji prawnej 70 . Od tamtej pory szli niezależną, własną drogą. Kapi- tułę generalną zwoływał i zatwierdzał jej dekrety przełożony general- ny, a nie komisarz reformacki. Marianie pozbyli się zwyczajów i na- 68 Tamże. 69 ASV, Secretaria Brevium, N. 4090, 1787 martii, II, 197-281. Pełny tekst breve został opublikowany w: Constitutiones Ordinis Immaculatae Conceptionis Beatae Virginis Mariae Clericorum Regularium Marianorum , Romae 1787. 70 Tamże. Powstanie i dzieje Zakonu Marianów w latach 1673-1908 63
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==