Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

chętą władz diecezjalnych i świeckich, marianie Portugalczycy odbyli kapitułę, na której na miejsce o. Fischera obrali własnego komisarza, Portugalczyka, którego nazywano generałem. W Rzeczpospolitej był to czas zamieszek politycznych, rozbiorów – co również utrudniało kon- takty z Portugalią i marianami, które od tego czasu całkowicie ustały. Należy zaznaczyć, że marianie portugalscy, nazywani też „Pomocnika- mi dusz czyśćcowych”, w czasie 80-letniego okresu ich istnienia dali Portugalii wielu światłych, świątobliwych zakonników i gorliwych ka- płanów. Na pewno ważne było tu dziedzictwo ich świątobliwego Zało- życiela o. Kazimierza Wyszyńskiego. Klasztory mariańskie zostały ska- sowane na fali ogólnych kasat w roku 1834. W tym czasie mieszka- ło w nich: w Algoso - 4 marianów, w Lizbonie - 5, w Balsamão - 19 43 . Chętnych kandydatów było wielu, ale górną liczbę przyjęć wyznacza- ła władza królewska. 2.3. Czesi w Zakonie źródłem odnowy i ekspansji Ofiarna praca formacyjno-wychowawcza o. Wyszyńskiego, przy- kład jego życia, reformatorskie dekrety doprowadziły do duchowego okrzepnięcia Zakonu Marianów. W szrankach życia zakonnego znaleź- li się ludzie młodzi, gorliwi wychowankowie o. Kazimierza, którzy od- ważnie przejęli ster życia zakonnego w trudnej epoce czasów saskich i nadciągającego upadku Rzeczpospolitej. Wbrew ogólnie przyjmowanej wersji, że Czesi wstępowali do ma- rianów wyłącznie w latach 1737-1740, mariańska „Tabula generalis...” informuje, że w 1735 r. w Zakonie było już 3 Czechów, w tym jeden ojciec i 2 kleryków 44 . Z zachowanych źródeł wynika, że w XVIII wie- ku – łącznie z tymi, którzy opuścili Zakon w okresie formacji – wstąpi- ło do marianów około 50 Czechów 45 . Ostatnim kandydatem Czechem 43 Dane liczbowe powtarzamy za: P. Gach, Zakon marianów w XIX wieku , w: Ma- rianie 1673-1973... , 84. 44 Archiwum Generalne Marianów w Rzymie (dalej: AGM), Protocolus Conven- tus Korabieviensis. Tabula generalis z 1735 r. 45 Dane te są oparte na analizie zbioru następujących dokumentów: Litewskie Cen- tralne Archiwum Naukowe (dalej: LCVA), 1676, Ap. 1, była 7, Index alfabeti- cus Nominum et Cognominum Religiosorum Marianorum; tamże, Tabula gene- ralis Patrum et Fratrum vivorum : Capitula Generalia Marianorum 1702-1999 , oprac. W. Makoś, Puszcza Mariańska 2001 (passim). Powstanie i dzieje Zakonu Marianów w latach 1673-1908 55

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==