Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)
odczuwali ogromny brak kapłanów, np. w diecezji żmudzkiej pozosta- ło zaledwie pięciu księży, było pięknym apostolskim wyczuciem chwili. Również w Polsce na skutek wojen i zarazy brakowało kapłanów, więc biskup łucki Adam Rostkowski 16 , prepozyt kolegiaty św. Jana w War- szawie, poparł dążenia mariańskich reformatorów i w 1715 r. pozwo- lił chętnym przenieść się do pracy duszpasterskiej w parafiach. Okres ten w mariańskiej historiografii otrzymał nazwę „rozproszenia rostkow- skiego” i trwał do 1722 r. Było ono spowodowane nieporozumienia- mi co do celu samego Zakonu. Jedni kładli nacisk na stronę kontem- platywną, którą popierali opiekunowie marianów – reformaci, nato- miast druga grupa próbowała realizować myśl Założyciela, czyli dzia- łalność apostolską. Przecież jednym z zadań marianów, zatwierdzonym w dekrecie erekcyjnym Innocentego XII, było dopomaganie plebanom w udzielaniu sakramentów i nauczaniu wiernych . Marianie, posiadając w tym czasie cztery ubożuchne kościółki położone na uboczu lub w la- sach, nie mieli u siebie żadnej możliwości podjęcia takowej działalno- ści. Ojciec Krajewski był po stronie zwolenników czynnej pracy apo- stolskiej i jako generał przechylił szalę na swoją stronę, chociaż spo- tkał się z ogromnym sprzeciwem zwolenników życia kontemplatywne- go. Była to jednak mimo wszystko osobowość nieprzeciętna. Pierwszy próbował wnieść powiew reformy do Zakonu i pierwszy z marianów przejawiał dążność do uniezależnienia się od reformatów, którzy ma- rianom narzucali swoje zwyczaje i swojego ducha, nie zawsze zgodne z poglądami marianów. Nie można wykluczyć, że tzw. rozproszenie rost- kowskie było spowodowane pewnymi tarciami między marianami i re- formatami 17 . Analizując ubogą dostępną dokumentację dotyczącą oma- wianego okresu, można wywnioskować, że gorliwym zwolennikiem ści- ślejszego związku marianów z reformatami był o. Kozłowski, odmien- ne stanowisko zaś reprezentowali o. Krajewski, przełożony generalny marianów w latach 1715-1722, oraz bp Piotr Tarło. 16 J. Kozłowski, Rostkowski Adam, biskup (1660-1738) , w: Polski Słownik Biogra- ficzny , XXII, 160-161. 17 Biblioteka UniwersytetuWileńskiego. Dział Rękopisów (dalej; BUWil.), F4-A4559, Protocollum triennale [...] P. Cajetani Wetycky , 1750-1780. Teczka m.in . zawie- ra 23 obszerne listy pisane przez marianów z prokuratury w Rzymie, które po- ruszają problem zależności marianów od reformatów. Powstanie i dzieje Zakonu Marianów w latach 1673-1908 45
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==