Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

1.2. Apostolat czy kontemplacja? Trudne lata 1701-1723 W wielu nowo powstałych zakonach śmierć fundatora wytwarzała duchową pustkę, lęk o przyszłość, członków wspólnot dotykał kryzys. Taki kryzys przeżyli uczniowie po śmierci Jezusa. Po śmierci św. Francisz- ka nastąpiło w zakonie franciszkanów bolesne rozdarcie na dwie frakcje. Podobnie stało się i u marianów. Złożyło się na to wiele przyczyn. Do ze- wnętrznych należy zaliczyć kryzys polityczny, religijny, społeczny, ekono- miczny epoki saskiej (1697-1763). Do wewnętrznych zaś – wytworze- nie przeciwstawnych tendencji duszpasterskich wśród marianów. Realizacja celu zgromadzenia, tj. niesienie pomocy proboszczom w duszpasterstwie, przyniosła marianom w XVIII w. wiele pochwał i uznania, ale jednocześnie była jedną z przyczyn największego kry- zysu po śmierci Założyciela. Jedni byli zwolennikami życia aktywne- go, duszpasterskiego, inni, zwłaszcza ci związani z surowym klaszto- rem w Puszczy Korabiewskiej, kładli nacisk na życie pustelnicze, kon- templacyjne. Dochodziła do tego sprawa wierności duchowości Zało- życiela, w wielu kwestiach podważanej przez innych wybitnych maria- nów, zwłaszcza o. Mateusza Krajewskiego i o. Joachima Kozłowskie- go. Pozytywnym osiągnięciem tego okresu jest otwarcie w 1711 r. no- wej placówki zakonnej w Skórcu na Podlasiu 14 . Na kapitule generalnej 23 IX 1715 r. na generała wybrano o. M. Krajewskiego. Był to czło- wiek wybitny, wykształcony, młody i energiczny. Przy nim zgromadzi- ła się grupa reformatorów, która podkreślała potrzebę dynamiki roz- wojowej w Zakonie; czynili oni wysiłki u władz kościelnych i świeckich w celu otrzymania możliwości szeroko pojętej pracy apostolskiej. Zarzu- cali Zakonowi, że jego członkowie tylko oddają się medytacjom i przesia- dywaniu w chórze, podczas gdy lud potrzebuje kapłanów do posługi du- chowej . Już następnego dnia po wyborze na generała Krajewski wyraził zgodę na wysłanie trzech marianów na misje do Wielkiego Księstwa Li- tewskiego 15 . Udzielać pomocy potrzebującym, którzy na skutek zarazy 14 J. Kosmowski, Marianie w latach 1787-1864 („Studia Marianorum”, 7), Warszawa-Lublin 2004, 8-29. 15 Protocollum Ordinis Beatae Mariae Virginis Immaculatae Conceptionis Con- gregationis Polonae [ ... ] . Anno Virginei partus 1705 in Colle Mariano Eremi Corabieviensi die 13 Maij (1705-1744) , mps, 272. Jest to najważniejszy doku- ment o historii marianów pierwszych stu lat. Skopiowany od zwolenników tzw. „stanisławitów” i dostępny w maszynopisie (dalej: ProtocollumOrdinis ...). W ak- tach kapituły z 1715 r. jest informacja o wysłaniu na misje do Księstwa Litew- skiego trzech marianów: pater Fulgentius, pater Ignatius, frater Franciscus. Jan Kosmowski MIC 44

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==