EM 2013

2.1. Alumn kieleckiego Seminarium Duchownego Formacja intelektualna, którą otrzymał Jerzy Matulewicz w Semina- rium Kieleckim, była bardzo podobna do tej, jaką dawały swoim stu- dentom w tym czasie inne seminaria w Królestwie Polskim. Formację tę określały w dużym stopniu dostępne wówczas te same podręczniki filo- zoficzne i teologiczne, jak również funkcjonujący wtedy system naucza- nia seminaryjnego. Podobnie kształtowała się formacja duchowa i asce- tyczna, określona przez ramy seminaryjnego regulaminu i przez przyjęte powszechnie w tym czasie zasady ćwiczeń duchowych. Jednakże na for- mację duchową Matulewicza, na samym początku jego drogi do kapłań- stwa, dodatkowo wpłynęły specyficzne okoliczności, w jakich znalazło się kieleckie środowisko seminaryjne na początku lat dziewięćdziesiątych XIX wieku. W tym właśnie czasie Seminarium Duchowne w Kielcach zo- stało poddane uciążliwemu i długotrwałemu, negatywnemu traktowaniu przez władze carskie, co niosło dla alumnów oraz profesorów wyjątko- we trudności i przeszkody, dezorganizujące życie i nauczanie. Stanowiło to przypadek szczególny, który nie miał swego odpowiednika w żadnym z ówczesnych środowisk seminaryjnych pod zaborem rosyjskim. Źródłem kłopotów stało się zarządzenie generała gubernatora warszawskiego Josifa Władimirowicza Hurko i Aleksandra Apuchtina, kuratora Okręgu Szkol- nego Warszawskiego, nakazujące rządową inspekcję nad kierunkami na- uczania i wychowania młodzieży oraz wizytacje w seminariach i placów- kach naukowych rzymskokatolickich, przez naczelników tzw. Dyrekcji Szkolnych. W praktyce oznaczało to ingerencję władzy świeckiej w życie wewnętrzne Kościoła. Wszyscy biskupi Królestwa Polskiego zgodnie za- protestowali przeciwko temu zarządzeniu, wnosząc do ministra oświaty i generał gubernatora obszerne i umotywowane memoriały 17 . W diecezji kieleckiej konflikt na tym tle nabrał najbardziej dramatycznych rozmia- rów. Kielce w oczach władz carskich uważane były za ‘stały tradycyjny rozsadnik polskich idei od papieża i jego rządu albo od przebywających zagranicą duchownych. Bulle, akta, wezwania, zalecenia i w ogóle rozpo- rządzenia w formie szkodliwej dla porządku, cały polityczny katechizm, który stąd idzie w głąb państwa, cała agitacja przeciwrządowa tu się kon- 17 Por. T. Wróbel, Dzieje Seminarium Duchownego w Kielcach na przestrzeni 250 lat, w: Księga jubileuszowa 1727-1977 , Kielce 1977, 126; D. Olszewski, Ksiądz Je- rzy Matulewicz ... , 179 n. Błogosławiony abp Jerzy Matulaitis-Matulewicz (1871-1927) 25

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==