Zywot Stanislawa Papczynskiego

Pijarzy szybko rozprzestrzenili sie˛ na terenie Włoch, a juz˙ po 1631 r. otworzyli swoje placówki w innych krajach Europy, jak Morawy, Czechy, Austria, We˛gry i Polska. W 1646 r. liczyli ok. 500 członków pracu- ja˛cych w 40 domach. Szybko rozwijaja˛cy sie˛ instytut, przez˙ ywaja˛cy róz˙ ne trudnos´ci organizacyjne i cze˛sto zagroz˙ ony z zewna˛trz, popadł wkrótce w ostry kryzys wewne˛trzny, co doprowadziło do interwencji papiez˙ a Innocentego X. W dniu 16 marca 1646 r. pozbawił on pijarów prawa noszenia habitu i składania s´lubów zakonnych, przez co sprowadził ich do stanu stowa- rzyszenia na wzór instytutu s´w. Filipa Nereusza, z mo- z˙ liwos´cia˛ swobodnego opuszczania wspólnoty i wybie- rania dowolnie innego instytutu zakonnego. Pijarzy nie mieli prawa przyjmowania nowych kandydatów. Kaz˙ dy dom rza˛dził sie˛ samodzielnie, podlegaja˛c we wszystkim miejscowym biskupom. Decyzje papieskie zagroziły dalszej egzystencji in- stytutu s´w. Józefa Kalasantego, jednak nie były wpro- wadzane tak rygorystycznie w z˙ ycie, jak to zostało okres´lone w breve papieskim. Niemniej nasta˛pił roz- pad zgromadzenia; w cia˛gu 10 lat po ukazaniu sie˛ dokumentu papieskiego wspólnote˛ zakonna˛ opus´ciło ok. 300 jej członków. Na skutek tego zmniejszyła sie˛ liczba nauczycieli w szkołach pijarskich i nalez˙ ało z koniecznos´ci zredukowac´ liczbe˛ klas i uczniów. Po- niewaz˙ w instytucie pozostali prawdopodobnie sami najlepsi członkowie, biskupi diecezjalni, którym wów- czas podlegały poszczególne domy zakonne pijarów, odnosili sie˛ do nich z uprzejmos´cia˛ i szacunkiem oraz zezwalali wspólnocie kaz˙ dego domu na wybieranie przełoz˙ onego, którego zatwierdzali na tym urze˛dzie. W 1648 r. pijarzy otrzymali z Rzymu upowaz˙ nienie do przyjmowania kandydatów do nowicjatu w chara- kterze „przyła˛czonych” ( aggregati ). Ci nie byli w pełni 32