Steponas Matulis new version

76 Steponas Matulis MIC zerwane 205 . Rząd jednak litewski uważał, że te stosunki chwilowo tylko zostały zawieszone 206 . Zadanie rozwikłania tak pokrzyżowanych spraw kościelnych na Lit- wie papież powierzył arcybiskupowi Jerzemu Matulewiczowi, którego bardzo dobre cechy charakteru znał z własnego doświadczenia 207 . Arcybiskup Jerzy jako wizytator apostolski przybył na Litwę dnia 13 grudnia 1925 r. Dobrzy katolicy przyjazd jego powitali z wielką ra- dością i bardzo uroczyście 208 . Z mnóstwa zadań Wizytatora na Litwie ze względu na znaczenie na pierwszy plan wysuwały się następujące: 1) Ustanowienie prowincji kościelnej; 2) Przywrócenie dobrych stosun- ków dyplomatycznych ze Stolicą Apostolską; 3) Zawarcie konkordatu. Wizytator apostolski był przekonany, że trzeba zacząć od ustanowienia prowincji kościelnej, mianowicie, od uwolnienia litewskiej hierarchii ka- tolickiej od zależności od cudzoziemców: Polaków, Niemców i innych 209 . Temu celowi, jak i dwóm pozostałym, opinia władz, chociaż i katolic- kich, przywódcom ugrupowań katolickich nie była przychylna. Władze bowiem mówiły, że papież nie może teraz połączyć diecezji wileńskiej ze stolicą litewskiej prowincji kościelnej w Wilnie, dlatego one w ża- den sposób nie mogą przyłożyć swojej pieczęci pod dokumentem, mocą którego Wilno, stolica Litwy, jest poza Litwą. W przeciwnej ponadto ewentualności ugrupowaniom katolickim grozi niebezpieczeństwo utraty większości głosów w wyborach politycznych, które odbędą się w maju 1926 r. 210 . Władze więc i frakcje katolickie uważały, że uporządkowa- 205 N. Turchi, La Lituania e il concordato polacco , w: Europa orientale , Roma 1925, 294 s. 206 Sprawozdanie abpa Matulewicza do kard. Pietro Gasparriego, papieskiego sekre- tarza stanu , Kaunas, 2 marca 1926, PEI III, nr 45, s. 7. 207 Tamże. 208 Sprawozdanie wizytatora apostolskiego do kard. P. Gasparriego , Kaunas, 17 grudnia 1925, PEI I, nr 10, s. 1. 209 Reinys, Archieppus, Atsiminimų šviesoj , AJM, s. 99; zob. tenże, Profesor Akade- mii Duchownej , w: Wspomnienia o bł. Jerzym… , s. 165-167. 210 Rzeczywiście, ugrupowania przeciwne rządowi wykorzystywały gwałtownie wi- leńskie sprawy do uszczuplenia ilości katolików w zbliżających się wyborach. Opozycja bowiem zajadle twierdziła, że władza katolicka jest gotowa sprzedać Wilno, stolicę pań- stwa, dla pozyskania sobie życzliwości Watykanu. Władza zaś uważała za odpowiednie w tej sytuacji główne pociski przeciwników unieszkodliwić ostrym naleganiem, również