Steponas Matulis new version

administracyjnym, kulturalnym i kościelnym. Litwa, ogłaszając 16 lute- go 1918 r. swoją odzyskaną niepodległość polityczną, to właśnie miasto wyznaczyła na swoją stolicę 142 . Natomiast Polacy zaś ze swojej strony mieli intencję na tych ziemiach zdobytych w ciągu wieków nie tylko utrzymać swoje pozycje, ale wszel- kimi wysiłkami je poszerzyć. Stąd między Polakami i Litwinami istniały ogromne konflikty. Każdy naród, chcąc zaspokoić tylko swoje pragnie- nia, Biskupa, który nie we wszystkim mu sprzyja, oskarża o niesprawied- liwość. Władzy litewskiej bp Matulewicz się nie spodobał, wszystkie bowiem narodowości traktował pod każdym względem jednakowo. Polacy zaś, jeśli nie będzie to Polak, to woleliby nie mieć na tej stolicy żadnego bis- kupa. Różne więc frakcje polityczne, prasa, czy urzędy, nieustannie bar- dzo ostro na biskupa napadały. Nie brakło ponadto zakonników, księży, profesorów fakultetów teologicznych, nie wyłączając członków kapituły katedralnej 143 , którzy swemu nowemu Biskupowi stwarzali ustawiczne trudności. Do Wilna przybył tytularny arcybiskup Karol Hryniewiecki oraz tytularny biskup polowy Władysław Bandurski. Przebywając tu, byli oni w rękach frakcji polskich bardzo podatnymi narzędziami ogólnie w działalności politycznej, a szczególnie przeciw ordynariuszowi 144 . Bis- kup, pamiętając o swoim haśle: „Zwyciężaj zło dobrem”, z największą cierpliwością i nadzwyczajną wielkodusznością biskupom tym oddając dobrem za zło, z biegiem czasu jednego zrobił swoim przyjacielem 145 , a drugiego sposób bycia zrównoważył. 142 T. J. Vizgirda, Wilno, the Capital of Lithuania , München 1948; por. Naujoji Romu- va , „Kaunas” 42-43(1939), s. 745-755. 143 Por. Korespondencja pomiędzy Kurią Biskupią Wileńską a Uniwersytetem Stefana Batorego , Wilno 1921; Matulaitis-Matulevičius, Vilniaus dienoraštis , 25 kwietnia 1919. 144 O ich politycznej działalności patrz w listach biskupa J. Matulewicza do nuncju- sza apostolskiego A. Rattiego, Wilno, 29 stycznia 1921, ERom., nr 6, a także w listach od Rattiego otrzymanych: Warszawa, 27 grudnia 1920, ERom., nr 7; 23 stycznia 1921, nr 9; 26-31 stycznia 1921; 7 lutego 1921, nr 10; 25 lutego 1921, nr 11; 17 marca 1921, nr 12; ponadto zob. Matulaitis-Matulevičius, Vilniaus dienoraštis , 19 lutego 1921 i 16 marca 1921. O biskupie Hryniewieckim w: T. Górski, Błogosławiony Jerzy Matulewicz , Warsza- wa 2005, s. 209-210 (przyp. red.). 145 Būčys, Bažnyčios… , s. 28. Reformator – Jerzy Matulewicz 63