Steponas Matulis new version

Powstanie, rozwój i śmierć marianów 31 w Mariampolu zostało tylko trzech marianów księży: Senkus, Gilis i Juraitis 62 . W rosyjskim zaś prawie był przepis: „Po porozumieniu się ministra spraw wewnętrznych z generał gubernatorem w Warszawie daje się wła- dzę zamknąć etatowe klasztory rzymskokatolickie, jeżeli w nich jest mniej niż 8 zakonników, albo jeżeli zajdzie potrzeba zamienić budynek klasztorny na instytucję użyteczności publicznej” 63 . Oparłszy się na tym przepisie, generalny gubernator w Warszawie w dniu 14 września (według kalendarza juliańskiego w dniu 1 września) roku 1904 zamknął klasztor mariampolski, mimo stanowczego sprzeciwu kurii diecezjalnej w Sejnach i ojca Senkusa. Trzech starych marianów zostawił do obsługi parafii w Mariampolu 64 . Władze cywilne połowę dopiero co zlikwidowanego klasztoru chcia- ły przekazać rosyjskiemu duchownemu prawosławnemu, ale gwałtow- ny sprzeciw wiernych ocalił te budynki dla parafii. Ten sam wierny lud i o. Senkus, opierając się na dekrecie tolerancyjnym z 30 kwietnia 1905 r., poruszyli góry u gubernatora w Suwałkach, generalnego guber- natora w Warszawie i u ministra Spraw Wewnętrznych w Petersburgu, by na nowo otworzyć klasztor mariampolski 65 . Ale te wysiłki nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Tymczasem dwóch z trzech marianów umarło: ojciec Andrius Juraitis- Jurevičius dnia 11 sierpnia 1908 r., a ojciec Matas Gilis w wigilię Wnie- bowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dnia 14 tegoż miesiąca i roku 66 . Pozostał więc tylko jedyny, mający 68 lat marianin, Vincentas Senkus, przełożony generalny bez żadnego podwładnego 67 . Podjął on wszystkie 62 J.Totoraitis, Marijonų vienuolija... , MS, w: AMG, Cong. CC. RR. marianorum, instituta nr 3, f. 47-48. 63 Svod Zakonov... , vol XI, cz. I, sekcja II, s. 43-44. 64 Totoraitis, Marijonų vienuolija... , f. 49. 65 Tamże, f. 49-54. 66 Album mortuorum , AMG. 67 Żyli jeszcze niektórzy ojcowie marianie w rozproszeniu. Np. Jurgis Kolesinskas w Chicago († 1912 r.), Bernard Pielasiński w Górze Kalwarii († 1912 r.), Napoleon Lu- bowicki w Wysokiem Litewskiem († 1932 r.). Jedni z nich przez dziesiątki lat nie mogli nawiązać kontaktu z przełożonym generalnym, inni tego nie chcieli. Por. Sydry, dz. cyt., s. 285.