Steponas Matulis new version

skasowany. Ten stan rzeczy trwał do roku 1917 342 . W latach od 1909 do 1917 marianie litewscy pracowali w rozproszeniu: w Petersburgu na Aka- demii Kościelnej, we Fryburgu Szwajcarskim, wAmeryce, w seminarium sejneńskim i diecezji, wszędzie byli zajęci nauczaniem lub duszpaster- stwem 343 . W swojej ojczyźnie nie mieli więc żadnego domu zakonnego. Przełożony Generalny latem 1914 r. odwiedził Litwę, ale nie mógł jednak jeszcze ze względu na okoliczności polityczne zebrać współbraci 344 . Dnia zaś 2 października 1917 r. za zgodą biskupa sejneńskiego współ- bracia: ks. Vincas Dvaranauskas i ks. Justas Novickas, byli nowicjusze fryburscy, odzyskali dom mariampolski dla Zgromadzenia. Jeden z ojców został proboszczem, drugi zaś wikarym 345 . Gdy trochę później naród litewski odzyskał wolność 346 , warunki dla życia zakonnego zmieniły się na lepsze, ale nie było zakonników. Z rodzin zakonnych, które dawniej kwitły na Litwie, to jest jezuici, dominikanie, karmelici, kameduli, pijarzy, bracia mniejsi i marianie, pozostali tylko nieliczni zakonnicy z dwóch rodzin, inne natomiast kompletnie wymarły i jeszcze nie odżyły. W tej sytuacji biskup sejneński, Antanas Karosas, zapraszał Przełożonego Generalnego, a także sami ojcowie mariampol- scy usilnie wołali, aby osobiście jak najszybciej wracał do Mariampola, by zająć się sprawami Zgromadzenia na Litwie. Tego samego gorąco też pragnął sam Matulewicz. Już dawniej wiedział, że razem z odrodzeniem narodowym również „trzeba sztandar katolicki podnieść wyżej” 347 . Na- pisał przeto o tej sprawie biskupowi kowieńskiemu Pranciškusowi 342 Matulewicz, Sprawozdanie dla Stolicy... , s. 12-13. 343 W swoim czasie księża J. Matulewicz i P. Būčys uczyli w Akademii Petersbur- skiej, Jonas Totoraitis w seminarium sejneńskim, V. Dvaranauskas był proboszczem w Filipavas, a J. Novickas wikariuszem parafii Pajevonys, obaj z diecezji sejneńskiej. Totoraitis, Marijampolės… , s. 61. 344 Tu badając sytuację, załatwiając określone sprawy mariańskie, w ciągu niecałego miesiąca głosił 3 serie rekolekcji dla 460 księży w Kownie i w Mariampolu. List J. Matu- lewicza do ks. F. Kudirki, Warszawa, 3 sierpnia 1914, nr 9. 345 K. Matulaitis, Sprawozdanie z domu mariampolskiego r. 1933 , nr 7, AMG; Toto- raitis, Mariampolės… , s. 61. 346 Niepodległość narodowa została ogłoszona przez Najwyższą Radę Państwa 16 lu- tego 1918 r. 347 J. Matulewicz do ks. A. Staniukynasa, Fryburg, 8 lutego 1912, nr 3. Rozpowszechnianie się marianów po świecie 219