Steponas Matulis new version

na likwidację przeszkody znalazł ks. Matulewicz. Swoje oszczędności pieniężne dołączył do oszczędności przyjaciela Būčysa i, przekazawszy wszystko potrzebującej rodzinie, zabezpieczył jej utrzymanie 33 . Takim sposobem profesor Būčys mógł wstąpić do Zakonu. Teraz Matulewicz i Būčys przygotowywali wszystko do szybszej rea- lizacji swych planów. Obaj profesorowie letnie wakacje 1908 r. spędzili w Mariampolu, by razem z przełożonym generalnym marianów, Vincen- tasem Senkusem, zadecydować o losie jego Zakonu 34 . A ta decyzja była sprawą palącą, bo tego lata zmarli dwaj z trzech ostatnich marianów: dnia 11 sierpnia o. Andrius Juraitis, a dnia 14 tegoż miesiąca o. Motiejus Gilis. Pozostał jedynie już w podeszłym wieku (68 lat) przełożony generalny, Vincentas Senkus, mający słabe zdrowie 35 . Zakonowi groziło więc całko- wite wygaśnięcie. Mając na względzie dekret cara Mikołaja II (1894-1917) ogłoszo- ny 30 kwietnia 1905 r. zezwalający na niejaką swobodę, pojawiła się nadzieja, że możliwym będzie legalne wznowienie życia zakonnego 36 . Dlatego Jerzy Matulewicz i Pranciškus Būčys, powróciwszy jesienią do Petersburga, jako delegaci generalnego przełożonego marianów, Vin- centasa Senkusa, prowadzili rozmowy z władzą centralną o odzyskaniu klasztoru w Mariampolu 37 i o zaradzeniu innym potrzebom tego Zakonu. Lecz powtarzane dociekania i poczynione wysiłki dowiodły, że ta na- dzieja pozbawiona jest podstaw, bo wszystkie urzędy cesarstwa stanow- czo były przeciwne odnawianiu życia zakonnego i były gotowe temu przeszkadzać 38 , mimo że prawo pozwalało na przywracanie klasztorów katolickich. Żeby zachować więc życie zakonne, Jerzy Matulewicz widział jeden środek, to jest środek tajny. W ten sposób i marianów można wskrzesić. 33 Būčys, Atsiminimai , s. 215. 34 Tamże. 35 Zob. tego opracowania: cz. I, rozdz. I, D, 2. 36 Por. A. Alekna, Katalikų Bažnyčia Lietuvoje , Kaunas 1936, s. 149. 37 Oni kontynuowali starania adwokata Andriusa Bulota, który w imieniu o. Vincen- tasa Senkusa wcześniej u władz bezskutecznie działał. List A. Bulota do ks. V. Senkusa w Mariampolu, Petersburg, 9/22 października 1908, AMLit. 38 Būčys, Atsiminimai . Idea reformy i jej początki 113