Steponas Matulis new version

ekskomunikowani 25 grudnia tegoż roku 27 . Odłączeni, wśród których było około 40 ekskapłanów, organizowali swoją obronę, często bardzo zajadłą, niekiedy krwawą 28 . To wielkie nieszczęście, jakie doświadczyło również Litwę i inne ościenne kraje Polski, bez wątpienia do głębi dotknęło duszę bardzo gor- liwego kapłana, Jerzego Matulewicza. Mniej więcej w tym czasie cały katolicki świat uroczyście obchodził złoty jubileusz ogłoszenia dogmatu Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. W czasie tych ob- chodów półwiecza ks. Matulewicz okazał swoją synowską miłość przez pisanie artykułów o tym dogmacie 29 . Czcząc w ten sposób Najświętszą Maryję Pannę Niepokalanie Poczętą, dał jednocześnie kapitalną odpo- wiedź na nauczanie mariawitów. Te właśnie wyżej przytoczone okolicz- ności prawdopodobnie zdecydowanie zwróciły oczy autora na anemicz- ną trzódkę marianów od Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Wskazano tu na niektóre przyczyny, które rzeczywiście wpłynęły na Jerzego Matulewicza, by podjąć się reformy marianów lub przynajmniej mogły z wielkim prawdopodobieństwem do niej pobudzić: a więc, nie- zmiernie uciążliwa niewola religijno-narodowa w ogólności, likwidacja życia zakonnego w szczególności, świadomość agonii marianów, roz- mowy we Fryburgu, osobista skłonność do życia zakonnego, kontakty z ukrytym życiem klasztornym i pojawienie się ruchu mariawitów. Osta- teczne jednak kroki ku zreformowaniu marianów uczynił dopiero w Pe- tersburgu po objęciu katedry socjologii w 1907 r. 27 Kongregacja Nauki Wiary, Decretum quo coryphaei sectae Mariaviticae plectuntur excommunicatione maior, nominali et personali, 5 XII 1906 , AAS 40(1907), s. 69-70. 28 Jacques, dz. cyt., s. 128. 29 J. Matulewicz, O dogmacie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny , „ Maryawita ” 1(1903), s. 7-9; 2(1904), s. 56-63; 5(1904), s. 168-169. To czasopismo trzeba dobrze odróżnić od tygodnika o tym samym tytule, który mariawici wydawali w Łodzi. Idea reformy i jej początki 111