Steponas Matulis new version

że w odnawianiu jednego z ukrytych zgromadzeń (Służki Najświętsze- go Serca Jezusowego) również ks. Jerzy Matulewicz był zaangażowa- ny 19 . Odtąd przez kontakt i doświadczenie z ukrytym życiem zakonnym w umyśle tego kapłana kształtowała się idea o zastosowaniu takiej samej ukrytej formuły dla ocalenia marianów 20 . Idąc tą drogą, ks. Jerzy mógł za- spokoić swe potrójne życzenie, to jest oddać się życiu zakonnemu, odro- dzić go ze zniszczenia i duszpasterstwo prowadzić w swojej ojczyźnie. Ks. Matulewicz, pochodzący z parafii mariampolskiej, mając częste kontakty z marianami, już od młodzieńczych swoich lat miał widoczną jak na dłoni ich bardzo krytyczną sytuację. Śmierć albo życie marianów było bardzo bliskie jego myśli i sercu. Często o nich rozmawiał z inny- mi litewskimi kapłanami nawet w czasie swych studiów we Fryburgu Szwajcarskim (1899-1902). W latach 1896-1900 na tym samym uniwer- sytecie we Fryburgu studiował również inny ziomek pochodzący z tej samej parafii o tym samym nazwisku, tzn. Kazimieras Jurgis Matulaitis († 1945 r.). Chociaż chciał on dwukrotnie, bo w 1891 i 1895 r. wstąpić do marianów, to jednak rząd rosyjski zawsze tego zabraniał. Ostatnio osobiście przebywał przez pięć lat (1891-1896) w rodzinnej parafii ma- riampolskiej, pełniąc obowiązki wikarego 21 . Wówczas litewscy księża studiujący we Fryburgu Szwajcarskim założyli stowarzyszenie o nazwie Rūta . Na zebraniach tego stowarzyszenia nieraz wypływało zagadnienie opłakanego stanu marianów. W rozmowach i dyskusjach brał udział mię- dzy innymi sam ks. Jerzy Matulewicz, przyszły reformator marianów, a także pierwsi po reformie kapłani mariańscy, Pranciškus Būčys oraz Jonas Totoraitis. Chociaż z tych rozmów do żadnej praktycznej i jasnej konkluzji nie dochodziło 22 , to jednak one ciągle przywoływały na pamięć tę szkodę dla katolików Litwinów, jaka nastąpi po zniknięciu Zakonu Marianów. 19 Por. tego opracowania: cz. I, rozdz. II, D, 2. 20 Por. Būčys, Bažnyčios… , s. 36; tenże, Atsiminimai , s. 215. 21 K. A. Matulaitis, Londono lietuviai , Marijampolė 1939, s. 47-48; por. tego opraco- wania: część I, rozdz. I, D, 2. 22 Būčys, Atsiminimai , s. 143. Idea reformy i jej początki 109