Pisma-zebrane-Papczynski.indb

7 pisma zebrane PRZEDMOWA Dekret Soboru Watykańskiego II o przystosowanej do współ- czesności odnowie życia zakonnego Perfectae caritatis poleca, by „uznawać i ściśle zachowywać ducha i zamiary [...] założycie- li, a także zdrowe tradycje, bo wszystko to stanowi dziedziczną własność każdego instytutu” (nr 2). Realizacji tego zadania służy bez wątpienia dokładna lektura pism, jakie pozostawili po sobie założyciele różnych zgromadzeń zakonnych. Publikacja wszystkich dzieł św. Stanisława Papczyńskiego (1631–1701) w języku ojczystym jest nie tylko dla członków Zgro- madzenia Marianów, ale i dla dziejów teologii polskiej duchowości katolickiej wydarzeniem bez precedensu. Autor wprawdzie two- rzył swe dzieła w języku łacińskim, w drugiej połowie XVII stule- cia, jednakże ich ostatnie wydanie krytyczne w wersji oryginalnej (opracowane przez K. KrzyżanowskiegoMIC) oraz niniejszy prze- kład na język polski świadczą o tym, że zawarte w nich nauczanie jest aktualne także w trzecim tysiącleciu. Nie możemy zapominać, że o. Papczyński pisał swe dzieła w niezwykle trudnej sytuacji dziejowej ojczyzny. Nie były to przy tym czasy sprzyjające Kościołowi katolickiemu, jak i rozwojowi twórczej myśli w zakresie życia duchowego. Wystarczy wspo- mnieć, że od 1648 roku Rzeczpospolita pogrążała się w wirze wojen domowych i zewnętrznych. Położenie kraju zdawało się wręcz katastrofalne. W czasie bezkrólewia, po śmierci Włady- sława IV, hetman kozacki Bohdan Chmielnicki rozgromił prawie bez walki, z pomocą Tatarów, gromadzące się pod Pilawcami po- spolite ruszenie. Za czasów króla Jana Kazimierza – który pano- wał w latach 1648–1668, odniesiono w 1651 roku pod Berestecz- kiem zwycięstwo nad siłami kozacko-tatarskimi. Poddanie się jednak Chmielnickiego Rosji przyczyniło się do wszczęcia wojny z Rzeczpospolitą. Wskutek wojen z Kozakami i Rosją, a także tarć wewnętrznych, uwidoczniło się osłabienie kraju. Skorzysta-