Pisma-zebrane-Papczynski.indb

reguła ycia 60 2. W każdej godzinie badajcie siebie, o ile postąpiliście w mi- łości do Boga albo w niej osłabiliście się; poprawiajcie zatem niedostatek i powodujcie postęp. Bo jeżeli będziecie myśleć, że o każdej godzinie macie umrzeć albo że przynajmniej godziny te wam przemijają bezpowrotnie, to na pewno dołożycie starań, byście jak najwięcej, z pomocą Boską, stale zasługiwali, oczeku- jąc na niezawodne danie wiernym sługom denara za dzień pracy (por. Mt 20, 2). 3. Ilekroć będziecie w kościele albo kaplicy, wierzcie, że jeste- ście w niebie. Ilekroć przechodzić będziecie przed Najświętszym Sakramentem, ucałujcie pokornie ziemię, czcząc prawdziwie obecnego Pana nieba i ziemi i godnie składając dzięki za tak po- dziwu godną pamiątkę. 4. Milczenie, stróż błogosławionego skupienia wewnętrzne- go, niech będzie nieprzerwane wśród was, zwłaszcza w kaplicy, zakrystii, refektarzu i w innych miejscach przeznaczonych dla wspólnoty. Po wieczornym zaś błogosławieństwie i przed poran- nym 23 nikomu nie będzie wolno czegokolwiek mówić. A jeżeli ktoś miałby konieczność zwrócenia się jakimś słowem do dru- giego, niechaj to zrobi za pozwoleniem przełożonego 24 , poprze- dziwszy zawsze odezwanie się słowami: „Błogosławiony Bóg” ( Benedictus Deus ), drugi zaś odpowiada: „Na wieki” ( In aeter- num ). Do biskupów i jakichkolwiek przełożonych, czcząc w nich Chrystusa, macie mówić, poprosiwszy uprzednio raczej pokor- nie 25 o błogosławieństwo. 23 Chodzi o błogosławieństwo udzielane przez przełożonego swym podwład- nym: rano, po rozmyślaniu, i wieczorem, przed udaniem się na spoczynek nocny (por. niżej , rozdz. VI, §§ 1 i 5). 24 Wydaje się, że to „pozwolenie przełożonego” na zwrócenie się do kogoś (czyli powiedzenie czegoś komuś ze współbraci) było wymagane zawsze, tzn. w ciągu całego dnia, a nie tylko w godzinach nocnych, jak to było przepisane pierwotnie dla pijarów (później ten przepis został złagodzony w sensie: „non frangi silentium submisse loquendo” – ‘ ciche mówienie nie łamie milczenia ’ ); por. ConstSP, cz. I, rozdz. VI, § 1. 25 W NV z 1687 roku zamiast „raczej pokornie” było: „na klęczkach” ( flexis genibus ), według zwyczaju panującego u pijarów (por. ConstSP, cz. II, rozdz. VII, § 1), co od 1659 roku nie obowiązywało ich księży (por. tamże , przyp. 112).