Pisma-zebrane-Papczynski.indb

327 cz : ogólny i właciwy kunszt kadej mowy i nie znalazłem; szukałem jej w pałacach i zamkach królewskich, ale i tam nie mogłem jej znaleźć; szukałem jej w tych komnatach, gdzie godzinami przed lustrem trefi swe włosy sędzia, ale poszu- kiwanej nie znalazłem; szukałem jej w senacie wśród ław sena- torskich ale – niestety! – nawet tam nie znalazłem owej wspa- niałej mądrości. Gdzież więc mam jej szukać? «Człowiek nie zna tam drogi» [por. Hi 28, 13]”. 7. Anadiploza ( conduplicatio , gr. anadíplosis ) występuje wte- dy, kiedy jeden i ten sam wyraz powtarza się albo bezpośrednio po sobie albo oddzielony jakimś innym wyrazem lub wyrazem ujętym w nawias, albo nawet oddzielony całym członem zdania. Cyceronmówi: „Zachowajcie, zachowajcie człowieka, sędziowie, oszczędnie się z nim obchodźcie i pozostawcie go przy życiu” 384 . Tenże Cyceron mówi: „Poważne jest to postępowanie sądowe przeciw Werresowi ( crimen in Verrem ), poważne, kiedy ja spra- wę wnoszę, a ty (chcesz być) oskarżycielem” 385 . Tenże Cyceron mówi: „Zalety – co godne pożałowania, bo kiedy łzy wyschną, w sercu pozostaje ból – zalety, powiadam, Gneusza Pompejusza zdane są na łaskę zasmucających słów chwalcy” 386 . 8. Gra słów ( traductio , gr. polýptōton ) występuje wtedy, kiedy w klauzuli 387 występuje ten sam rzeczownik lub czasownik, ale rzeczownik w innym przypadku lub liczbie, a czasownik w in- nym trybie, czasie, osobie czy liczbie. Cyceron pisze: „...należy zawsze szukać takich, których byśmy kochali sami i przez których bylibyśmy kochani; po usunięciu bowiem miłości i życzliwości znika też z życia wszelki urok” 388 . 384 Cyceron, In Verrem II 31, 76. 385 Cyceron, Divinatio in Q. Caecilium 10, 32. Delegacja Sycylijczyków zwró- ciła się do Cycerona z prośbą, aby wniósł oskarżenie przeciw Werresowi w spra- wie de repetundis, tj. o nadużycia. O rolę oskarżyciela ubiegał się też Kwintus Cecyliusz Niger. W takim przypadku trybunał miał odgadnąć, divinatio , który z dwóch kandydatów na oskarżyciela miałby być lepszy. Wtedy Cyceron wygło- sił In Q. Caecilium divinatio, w której zmiażdżył Cecyliusza jako ewentualnego oskarżyciela Werresa. 386 Cyceron, Filipika II 26, 64. 387 Tj. w zakończeniu okresu lub zdania. 388 Cyceron, Laelius de amicitia ( O przyjaźni ) 27, 102 (tłum. W. Kornatowski), w: Marcus Tullius Cicero, O starości. O przyjaźni. Topiki , dz. cyt. Anadiploza Gra słów