Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 276 Uwaga. Należy wystrzegać się, aby przy zamianie wniosku po- przedniego sylogizmu w przesłankę sylogizmu następnego nie dochodziło do popełnienia czegoś niewłaściwego, a wszystkie przesłanki ( rationes ) muszą być pewne [niezawodne] lub przy- najmniej prawdopodobne. 9. Epichejremat ( epicherema , gr. epicheírema ) jest to krótko przedstawione wnioskowanie, którego wszystkie człony sprowa- dzone są do jednego 170 . Cyceron, Pro rege Deiotaro 6, 17, mówi: „Oto oskarżenie, oto powód, dla którego króla oskarża zbieg, pana niewolnik”. Kryje się za tym następujący sylogizm 171 : Bez powodu niewol- nik nie powinien oskarżać swego pana. Ten medyk 172 jest sługą Deiotara, a więc itd. Kwintus Kurcjusz Rufus w Historii Aleksandra Wielkiego 173 tak pisze: „Trzymaj więc mocno w dłoniach zaciśniętych swój szczęśliwy los, wyślizgnie się bowiem i jeżeli nie zechce, nie daje się go utrzymać”. Można rozbudować w entymemat: szczęście jest śliskie, a więc... 174 10. Zestawienie wszystkich argumentów ( collectio ) to najpew- niejsze dowodzenie złożone z pięciu elementów: a. krótkiego przedstawienia sprawy, słownego sformułowania tematu ( propositio, gr. prótasis ), b. dowodu ( ratio, gr. pístis ), c. uzasadnienia dowodu ( confirmatio , gr. kataskeué ), d. powtarzania tej samej myśli za pomocą wyrazów lub zwro- tów bliskoznacznych lub synonimicznych ( expolitio ), 170 To schemat wnioskowania, które stanowi taki układ sylogizmów, że prze- słankami pierwszego sylogizmu są wnioski dwóch następnych. 171 W I i II wyd. czytamy: „Z tego epichejrematu wielce uczony Cyprian ukuł następujący sylogizm”. 172 Feidippos. 173 Historiarum Alexandri Magni I 5; tak podaje Autor; powinno być: VII 8, 35. 174 Kwintus Kurcjusz Rufus, Historia Aleksandra Wielkiego VII 8, 35, tłum. zbiorowe pod red. L. Winniczuk, Warszawa 1976 . W I i II wyd. czytamy: „...szczęście jest śliskie, a więc trzymaj je w zaciśniętych dłoniach”. Epichejremat Zestawienie argumentów