Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 190 w dążeniu do świętości. O tym, że było właśnie tak, a nie inaczej, świadczy entuzjastyczny chwalca ( panegyristes ) Najświętszej Dziewicy, święty Jan Damasceński. Pisze on tak: „Umieszczona 252 w domu Bożym i zasilana 253 Duchem Świętym staje się niczym owocodajna oliwka siedliskiem wszystkich cnót” 254 . Nie uległszy słabościom młodego wieku, nie uganiała się za dziewczęcymi błahostkami, ale na Jej niedojrzałym jeszcze obliczu malowała się powaga dojrzałej kobiety, a Ona samym spojrzeniem zachę- cała swe rówieśniczki do praktykowania cnót. Nie stawiała oporu i nie odrzucała poleceń i rozkazów swoich wychowawczyń, ale pełna Ducha Bożego spełniała gorliwie nawet najmniejsze ich skinienia ( nutus ) i najdokładniej ich przestrzegała. Nie oddawała się nigdy płochym zabawom właściwym młodzieńczemu wieko- wi, ale zajęta była zawsze albo głęboką kontemplacją, albo gorącą modlitwą, albo pożyteczną lekturą. Zresztą we wszystkim poczy- nała sobie tak mądrze, tak pobożnie, tak świątobliwie i zbożnie, że mogła uchodzić w oczach swych wychowawczyń za mistrzy- nię ( instructrix ). O Dzieweczko przepełniona Bogiem, w najmniejszym stopniu nie uległa światu, wolna od niedoskonałości, oddana cnotom tak bardzo, że posiadający dar pięknego i przekonującego wysławia- nia się święty Ambroży, podziwiając Ją, jakby w uniesieniu woła: „Ileż to rodzajów ( species ) cnót bije blaskiem z jednej Dziewi- cy: tajemnica wstydu, sztandar wiary, całkowite poświęcenie się Bogu ( devotionis obsequium ), dziewica w życiu rodzinnym ( virgo intra domum ), towarzyszka w spełnianiu obowiązków do- mowych ( comes ad ministerium ), matrona w świątyni!”. „Jakże zdołam przestrzegać [Jej] wstrzemięźliwości w przyjmowaniu pokarmów – uzupełniam tu mój niedostatek słów górnolotnoś- cią Ambrożego – wobec nadmiaru obowiązków? Tych drugich było ponad wytrzymałość natury [kobiecej], sama natura nie była w stanie im podołać. Przy obowiązkach ani chwili wytchnienia, a jeśli chodzi o posiłki, to całe dnie spędzane na poszczeniu. 252 Dosł.: „zasadzona”. 253 Dosł.: „karmiona”. 254 Jan Damasceński, Homilia in nativitatem B. V. Mariae , 9 PG 96, 677. Zestawienie dwóch zdań przeciwnych Pochwała cnót ze św. Ambrożego