Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 170 wystarczał za prawo i którzy całe dobro upatrywali w rozko- szy. Uważali oni, że mają tylko jedno, doczesne życie i nie spo- dziewali się życia innego, szczęśliwszego. Nie oczekiwali też po śmierci żadnego sądu szczegółowego nad poszczególnym czło- wiekiem, żadnego sądu powszechnego nad wszystkimi ludźmi, żadnych nagród i kar żadnych. Zwiedzeni niedorzecznym mnie- maniem, takie właśnie żywili przekonania. Wszystko przypisy- wali naturze, a Bogu nic. Co więcej, nie wierzyli też w Boga, nie chcieli uznać żadnej władzy nad sobą. Każdy z nich był sobie panem, każdy sobie był bogiem. A stąd już niedaleko do tego, by w ogóle nie pomyśleć ani razu o nieśmiertelności duszy, by troszczyć się tylko o ciało, ulegać wszelkiego rodzaju pokusom bezwstydnie i niegodziwie sądząc, że i dusza ich, i ciało z ziemi wzięły początek i do ziemi powrócą. Dlatego nazwano ich syna- mi Ziemi, a ponieważ nie uznawali żadnego bóstwa ( Numen ), nie bali się go, ani nie oddawali mu czci, słusznie zatem zosta- li nazwani nieprzyjaciółmi bóstw ( numina ) oraz burzycielami nieba, a nie tylko nie liczącymi się z niebem, z którego płynie większa obfitość dóbr wszelakich niż z rogu Amaltei 190 . Całą tę sprawę [z Gigantami] jasno wyłożył natchniony histo- ryk 191 . Kiedy bowiem opisywał przedpotopowe dzieje rodzaju ludzkiego żyjącego pod słońcem, kiedy przedstawiał ich olbrzy- mie sylwetki, ich siłę oraz sławetną moc, kiedy ujawniał ich cięż- kie zbrodnie oraz całkiem nieludzki i na wskroś zwierzęcy tryb i sposób życia, podkreślił dobitnie, jak to zagniewane najlepsze bóstwo ( Numen ), którego rozkazom ( nutus ) i wiecznemu prawu się opierali, którego miłością i kultem wzgardzili, zatraciło ich w szalejącym potopie wraz z całą ziemią. Sądzę, że każdy odniesie z tego pożytek – chociaż to, co oczy- wiste na skutek prostoty i jasności wypowiedzi, wiąże się tu z naj- wyższą powagą [treści] – jeśli przedstawię wam w pobieżnym 190 Zwanego też rogiem obfitości, umieszczonym przez Zeusa wśród konstela- cji gwiezdnych; koza Amaltea miała wykarmić swym mlekiem Zeusa w skalistej Grocie Idajskiej na Krecie. 191 Divinus historicus , tj. Mojżesz.