Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 166 skich świątyń same planety ustępują. Same z siebie otwierają się bramy miasta, a samo siedlisko zaprasza tych, którzy po upadku aniołów mają osiąść po drugiej stronie. Najlepszym miotaczem pocisków nadającym się do zdobycia tego miasta jest wiara, dra- biną nadzieja, pociskiemmiłość. Jeśli taki pocisk dotrze do Boga, rozkaże On otworzyć przed zwycięzcą swój Kapitol i na głowę zasługującego na to nałoży wieniec nieśmiertelnej chwały. Ponieważ takiej broni brak było Gigantom, to – jak należy są- dzić – wypowiedzieli oni wojnę bogom. W podobny sposób wie- rzymy, że myszy 174 zostały pokonane przez żaby. Jedno i drugie jest fikcją, jedno i drugie jest nieprawdą, jedno i drugie jest bła- zenadą, i to zwłaszcza wtedy, kiedy bijemy brawo ich urojonemu zwycięstwu albo kiedy wyrażamy ubolewanie nad urojoną klę- ską. Dlatego i w tej sprawie nie pozostaje nic więcej do zrobienia jak tylko to, by cała szarańcza, wszystkie komary i gzy zebrały się razem i zatrąbiły fanfary ( Io triumphe ) Jowiszowi, który nigdy nie istniał, a zawodziły żałośnie Gigantom, których [Jowisz] nigdy nie pokonał. Rzekłem ( dixi ). rozdział iii Próba pogodzenia dwóch stanowisk 175 1. Próba pogodzenia dwóch stanowisk ( conciliatio ) polega na tym, żeby dwie przeciwstawne sobie mowy tak zestawić ze sobą, aby można było dojść do sedna sprawy 176 . 2. Próba pogodzenia dwóch stanowisk obejmuje wstęp ( prooe- mium ), przedstawieniesprawyprzezmówcę ( expositio ), wyjaśnie- nie ( declaratio ), efektowne rozwinięcie tematu ( amplificatio ) 177 , 174 Z Batrachomachii ; poemat heroikomiczny z Vwieku przed Chr. 175 Tylko w wyd. IV. 176 W oryg.: ipsissima veritas . 177 Upiększenie jakiegoś motywu w celu wywarcia wrażenia na słuchaczach; amplificatio , gr. aúksesis, dosł. ‘powiększenie, rozszerzenie, uwznioślenie’, ale także ‘pomniejszenie’, to wszelka zmiana objętości i ważności tematu, perswazji,