Pisma-zebrane-Papczynski.indb

149 cz : wiczenia wstpne wymowy Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby ta najpłodniejsza ( fecundissima ) matka mogła być zawsze obroniona, ocalona, umacniana przez swoich synów, którzy z niej zrodzeni, na jej łonie wychowani, w jej objęciach znajdują ukojenie, obdarowani taką wolnością, którą dawniej oprócz Rzymian nie cieszył się żaden naród, a która skazana przypadkiem na wygnanie trafiła od tych Rzymian do Sarmatów i u nich znalazła swą siedzibę na stałe. A zatem polska wolność nie pozostaje w sprzeczności ani z prawami ludzkimi, ani z przykazaniami ( statuta ) boskimi, ani żadną miarą z postawą uległości ( pietas ) wobec Boga ( erga divi- nissimum Numen ), ale stara się je pogłębiać. Wszczepia też świa- domej swego stanu szlachcie wielkoduszność i jest prawdziwym zaszczytem. A jako taka przyczynia się do większej miłości oj- czyzny tym bardziej, im więcej tego błogiego dobra skumulują w swoich rękach szlachcice. Za niesłychaną niegodziwość nale- ży uznać, jak to na niektórych sejmikach zastawia się na tę wol- ność zasadzki, podnosi się wokół niej wrzawę i raczej kąśliwy- mi niż uzasadnionymi argumentami dowodzi się, że nie ma od niej niebezpieczniejszej zarazy w całym światku lechickim. Czyż aż do tego stopnia, wy, przeciwnicy polskiej wolności, jesteście pozbawieni światła rozumu, że nie dostrzegacie jej wspaniałego piękna, jej blask uważacie za mrok, a jej godność, wspaniałość osłaniacie szatą nikczemności, bezeceństwa i hańby? O gdyby tylko z oczu waszych zeszła zaćma nienawiści, to z pewnością zobaczylibyście zaraz, że nie ma nic wspanialszego pod słońcem, nic wznioślejszego, nic cenniejszego nad polską wolność. Złota jest wolność szlachty polskiej, naprawdę złota. Dlatego tak kłuje w oczy niewolników. Mało ją sobie cenić mogą tylko małe umysły, mali ludzie, małe osądy. Cokolwiek stanowi chlubę tego ogromnego królestwa Sarmacji, to wszystko to jest pochod- ną tej złotej wolności. Nikt inaczej nie sądzi, chyba tylko ci, któ- rym dostęp do wolności ( libertatis porta ) zamknęło zaćmienie wzroku ( obscuritas ), pochodzenie z niskiego stanu ( conditionis vilitas ) albo brak odwagi ( defectus virtutis ), albo też ci, którzy utraciwszy wolność, chcą pozbawić jej Rzeczpospolitą. Jest czymś możliwym Jest czymś odpo- wiednim Jest czymś właściwym