Pisma-zebrane-Papczynski.indb

127 cz : wiczenia wstpne wymowy Ale dlaczego oczekujemy, by zmarli się odezwali, kiedy życie i cała dotychczasowa historia dostarczają nam tylu świadectw, że należy uznać, iż wbrew doświadczeniu i samemu słońcu naj- oczywistszej prawdy wystąpiłby ten, kto odważyłby się to pod- ważyć? Jak sądzicie, ile niewinnych dzieci zhańbiono w Sodomie i Go- morze, ilu niewinnych ludzi zginęło w czasie potopu, kiedy to z pożaru tych dwóch miast ocalała tylko rodzina Lota, a z po- topu tylko rodzina Noego? W pierwszym przypadku Bóg znisz- czył ogniem, w drugim zatopił wodą wszystko, co żyło w towa- rzystwie złoczyńców. Ponieśli śmierć nie ze względu na wiek, nie ze względu na brak występków, nie z Bożej łaskawości. Samo przebywanie w towarzystwie ludzi występnych nawet wtedy, kiedy się nie popełniło żadnego występku, wystarcza do tego, by uczestniczyć we wspólnej zagładzie. Iluż było niewinnych ludzi w Jerozolimie ( Solyma ) obleganej przez pięć miesięcy, a następnie zdobytej przez Tytusa i We- spazjana 61 ! Tłumy wielkie ściągnęły do miasta na uroczyste święto, a nagle zostały otoczone wojskiem i wałem długości ośmiu stadiów 62 . Ludzie udręczeni głodem zostali zmuszeni do tego, by rzucać się na nieczyste 63 pożywienie, a nawet na ludz- kie mięso. Ponad pięciuset schwytanych uciekinierów zawisło na krzyżach, dając uciemiężonemu miastu okrutny spektakl i przywodząc na pamięć zawisłego ongiś niewinnie na krzyżu Chrystusa. Uważa się, że wyludnienie ( clades ) panujące w już okupowa- nym mieście doprowadziło do tego, iż z jedenastu razy po sto ty- sięcy 64 zaginionych doliczono się zaledwie mniej niż dziesięć ty- sięcy sprzedanych 65 do niewoli. Iluż tu zginęło niewinnych ludzi uwikłanych w nieszczęścia [zesłane] na winnych! A ilu przeżyło 61 W 70 roku po Chr. 62 Ok. 1280 m. 63 Pod względem rytualnym. 64 Tzn. 1 mln 100 tys. 65 W oryg.: sub corona , tzn. wieńczonych przez Rzymian jeńców wystawio- nych na sprzedaż. Przed- stawienie przykładu