Pisma-zebrane-Papczynski.indb

listy i dokumenty 1260 6. Apologia wystąpienia z Zakonu Szkół Pobożnych Apologia pro egressu e Scholis Piis Kraków (?) Lubocza (?) 1671 (?) Wpiśmie tym nie jest na początku (ani później) wyraźnie ozna- czone, kto jest jego autorem i kogo dotyczy ta apologia. Jest jednak rzeczą pewną, że Apologia jest pismem autobiograficz- nym o. Papczyńskiego. Niewątpliwie o nim – jako usprawied- liwiającym swe wystąpienie od pijarów – jest w tej Apologii mowa; wynika to choćby z tego, że przynajmniej dwukrotnie „ja” narratora odnosi się do „ojca Stanisława” 77 , a w owym czasie w Prowincji Polskiej Pijarów o. Papczyński był jedynym „ojcem Stanisławem”. Niewątpliwie o. Papczyński jest również autorem Apologii , jak na to wskazuje choćby właściwy mu styl tego pis- ma. Także nikt inny nie znał tak dobrze tylu szczegółów z jego życia u pijarów, by mógł je tak dokładnie opisać, jak są one opi- sane w Apologii . Zresztą cała tradycja Zgromadzenia Marianów jest zgodna co do uznania o. Papczyńskiego za autora Apologii i osobę, której ona dotyczy. Nie wiadomo dokładnie, kiedy o. Papczyński napisał Apolo- gię , jednak jej treść wskazuje wyraźnie na to, że zrobił to po wystąpieniu ze Zgromadzenia Szkół Pobożnych (11 grudnia 1670 roku), lecz nie natychmiast. Możliwe, że – przynajmniej po części – uczynił to jeszcze przed opuszczeniem Krakowa (latem 1671 roku). Jednak jest bardziej prawdopodobne, że na- pisał (lub przynajmniej dokończył) Apologię dopiero – i wkrót- ce – po przeniesieniu się do dworu Karskich w Luboczy (począ- tek września 1671 roku), tzn. kiedy zakończyły się już wszelkie jego relacje formalne i pertraktacje z Zakonem Pijarów. Przyczyna i cel napisania Apologii , tzn. opisania czterech prawdziwych przyczyn swego wystąpienia od pijarów, są wy- jaśnione poniżej, w części wstępnej tego pisma. 77 Por. §§ 7 i 32.