Pisma-zebrane-Papczynski.indb

utwory pochwalne 1220 zwalają Komicja 23 ?” Dlatego niedawno widzieliśmy kilka razy ta- kie wybory u nas zerwane 24 i z powodu niezgody obywateli nie- ważne, nie bez szkody wielkiej dla Ojczyzny (o ile Bóg ze zła nie mógłby wydobyć dobra). Dlatego teraz, co mamy powiedzieć, gdy pozdrawiamy Cie- bie, Najczcigodniejszy Książę, jako króla wybranego podczas tak licznego zgromadzenia – jakiego nigdy przedtem, można ufać, nie było – przez prawie sto tysięcy wyborców? Nie ma tu niczego innego, jak tylko moc z wysoka, która rozpaliła serca wolnych obywateli miłością do Ciebie tak, że choć albo wszyscy razem, albo wielu z nich mogłoby rządzić, to Ciebie jednego wo- leli wybrać królem spośród siebie 25 . Tobie jednemu powierzyli zaszczyt, którego każdy, z uwagi na prawo równości, mógł się uznać godny. Uświetniony jesteś tą życzliwością Twoich Pola- ków wobec Ciebie z łaski Bożej zgotowaną, jakiej dotychczas słońce nie widziało na całej ziemi; życzliwością zbudowaną i skupioną na jednym człowieku spośród tak wielkiej liczby lu- dów. Jesteś ustanowiony Królem przez królów, który ma rządzić królami. Powinienem był powiedzieć, że przez Boga, który za- równo wszystkich innych, jak i Ciebie szczególnie, ze swej woli ustanowił władcą dla wolnego narodu, uczynił [owym władcą], postawił na jego czele. Dziękuj Bogu, odwzajemnij miłość ludu, który Cię szczególnie umiłował. Staraj się [być] cały dla jego dobra, bezpieczeństwa i ozdoby. 23 Komicja (łac. comitia ) – zgromadzenie ludowe w Rzymie. W różnym okre- sie komicja decydowały o wyborze urzędników, np. trybunów, o sprawach wojny i pokoju, wyrokowały w sprawach związanych z kultem i prawem rodzinnym. Por. Słownik kultury antycznej , dz. cyt. 24 Mowa tu jest o zgubnej praktyce liberum veto , na której skutek zerwano sejm po raz pierwszy w roku 1652. 25 Por. W. Kochowski, Roczników Polski klimakter... , I, dz. cyt., s. 28-29: „Lepiej zaiste wybrać (...) króla Polaka (...), uważając ten głos za nieomylną wyrocznię, z zapałem wykrzykują: niech żyje król Michał Korybut. (...) Podobną jednomyśl- nością inne prowincje przyjęły króla Michała. (...) Wszyscy zgodnie okrzyknę- li królem Michała, wyjąwszy niewielu Litwinów (...). Bez wątpienia słusznie za pierwszy cud można było uznać jednomyślną w elekcyi zgodę tak wielkiego ze- brania”.