Pisma-zebrane-Papczynski.indb

1199 wprowadzenie do panegiryku lirycznego Autor PLyr ani w tym utworze, ani w innych swoich dziełach nie mówi, dlaczego skomponował ten Panegiryk na cześć bisku- pa Gembickiego. Nie ma również takiej informacji w pismach samego biskupa ani u innych autorów. Nic nie wiadomo o za- żyłości, jaka łączyła wcześniej o. Papczyńskiego z Gembickim, należałoby jednak brać ją pod uwagę jako przyczynę napisania PLyr. Być może o. Papczyński poznał biskupa podczas odwiedzin u swojego krewnego i przyjaciela, Jana Papczyńskiego, który był pokojowcem Gembickiego aż do swojej śmierci w roku 1674. Jest jednak także możliwe, że o. Papczyński w czasie swojego pobytu w Warszawie był spowiednikiem biskupa (w latach 1663–1667 i 1668–1669). Najbardziej prawdopodobną przyczyną napisania PLyr mógłby być fakt otrzymania od Gembickiego przez Kolegium Warszaw- skie jakiegoś beneficjum. Jest również możliwe, że o. Papczyński spodziewał się otrzymać od biskupa pomoc w wydaniu swojego dzieła Regina artium (o co w tych latach bardzo zabiegał), nie mogąc uzyskać takiego wsparcia ze strony władz zakonnych. Ojciec Papczyński zaprezentował PLyr biskupowi Gembickie- mu z okazji jego imienin. Prawdopodobnie uczynił to w dniu 27 grudnia 1666 roku, a następnie ofiarował mu rękopis. Wydaje się, że utwór spodobał się adresatowi, skoro polecił on wydać go drukiem w warszawskiej oficynie Elerta. b. Treść Jak wynika z samego tytułu pisma – Panegyris lyrica – jest to utwór zawierający pochwałę, ujęty w formę lirycznego metrum strofy alcejskiej, nawiązujący do poetów starożytnych, przede wszystkim do Horacego. Po wstępnym pozdrowieniu autor chwali biskupa Gembickie- go, przedstawiając koleje jego życia i wyliczając szczególne do- konania. Następnie analizuje po kolei jego cnoty religijne i oby- watelskie, których ten dowiódł, pełniąc funkcje kościelne jako biskup i państwowe jako senator.