Pisma-zebrane-Papczynski.indb

utwory pochwalne 1190 powiem: [narazić] na zniszczenie, lecz nawet na możliwość na- ruszenia choćby najmniejszym podmuchem boreasza 25 Styksu 26 . Ten tylko może nie wiedzieć, że tak wielkim był Pan Akwinata, kto nie wie, jak wielkie zmagania przeszedł dla zachowania czy- stości. Nastawała matka na czysty umysł niewinnego młodzień- ca. Oparł się. Nastawali bracia, najodważniejsi wojownicy 27 . Nie uległ. Nastawały siostry pochlebnymi perswazjami 28 , ponieważ nie potrafią bronią. Stał jak niewzruszona skała. Wreszcie, na koniec, przychodzi posłana do boju nierządnica, zbrojna pełną wdzięku urodą, światowym polorem, wielkiej słodyczy mową, ciągnąc ze sobą w końcu dla pomocy cały Styks. Cóż tu uczynił chrześcijański atleta? Zaatakowany przez tylu wrogów, może upadł? Bynajmniej. Ustąpił łupu, lilii serca, tar- taryjskim 29 dzikom? Żadną miarą. Przeraził się przynajmniej, drżąc z powodu posiłków Orkusa 30 , albo zachwiał dla powabu kobiety-syreny? Zaprawdę, w istocie większy ponad siebie same- go, natarłszy płomieniami na rozpłomienioną Wenerę, nimmóg- łby odczuć jej płomienie, odparł [jej atak], zmusił [ją] do uciecz- ki, pokonał ją 31 . 25 Boreasz – w mitologii gr. wiatr północny, potem północno-wschodni, gwał- towny i mroźny, niebezpieczny dla żeglarzy, mieszkał w zimnej, górzystej Tracji. Por. Słownik kultury antycznej , dz. cyt. 26 Styks – w mitologii gr. rzeka w krainie zmarłych, tu synonim piekła. 27 Tomasz „do zakonu braci kaznodziejów wstąpił już jako młodzieniec. Lecz ponieważ matka i bracia uważali to za niegodne, zostaje wysłany do Paryża. W drodze porywają go siłą bracia [Reginald i Landolf] i uprowadzają do zamku św. Jana, gdzie jest na różne sposoby dręczony, aby zmienił święte postanowie- nie”. Por. Breviarium Romanum, ex decreto SS. Consilii Tridentini Restitutum (...) Recognitum, Taurini-Romae 1941 , miejsce cyt., 1045. 28 Jego siostry, Marotta i Theodora, za pozwoleniem matki odwiedziły Toma- sza w zamku, aby go odwieść od świętego zamiaru. Por. Breviarium Romanum , miejsce cyt., 1045. 29 Tartar – w mitologii gr. najniższa, mroczna część Hadesu, gdzie przebywali przestępcy skazani na najcięższe kary; tu synonim piekła. 30 Orkus – w mitologii rzym. italskie bóstwo rządzące światem zmarłych, utożsamiane z gr. Hadesem; tu synonim piekła. 31 Por. G. de Tocco, Vita S. Thomae ..., dz. cyt., 74-75: „Posłali do niego (...) bardzo piękną dziewczynę, zaprawioną w nierządzie, która spojrzeniem, doty- kiem, żartami i na inne sposoby usiłowała go przywieść do grzechu. Gdy zoba- czył ją, niezwyciężony pięściarz, wziąwszy z pieca żagiew, wypędził w gniewie z celi młode dziewczę”.