50 dzieciństwo i młodość ostrożny ruch z jego strony, który pozwoliłby policji poszerzyć krąg oskarżonych. Na rozkaz Iwana Paskiewicza, rosyjskiego namiestnika Królestwa Polskiego, aresztowano go 6/18 grudnia 1846 roku i osadzono w śledczym areszcie w Wilnie. Tam natychmiast 7/19 grudnia został poddany ciężkiemu śledztwu trwającemu cały dzień.64 I już tego samego dnia wieczorem został przewieziony na dalsze uzupełniające przesłuchanie do Cytadeli Warszawskiej. Surowe śledztwo w Cytadeli nie wniosło niczego nowego do zeznań uzyskanych w Wilnie. Szwermicki kwestionował wszystkie zarzuty. Przyznał się, że tylko raz od ks. Jerzego Gustowskiego65 „przekazał worek z książkami”, około stu pięćdziesięciu sztuk, dostarczając je braciom Skarżyńskim, których znał od 1833 roku, z czasów, kiedy przebywał w nowicjacie w Mirosławiu.66 Zgodnie z protokołem zeznań ks. Gustowski na prośbę Szwermickiego w 1848 roku potajemnie kilkakrotnie jeździł na teren województwa poznańskiego i przewoził paczki zakazanych wydawnictw. Komisja Śledcza, nie mogąc udowodnić Szwermickiemu winy w zakresie udziału sprawczego w przemycie literatury i agitacji powstańczej, 6/18 czerwca 1847 roku „za upór i nieprzyznanie się do winy” oddała go pod sąd wojskowy, który zazwyczaj wydawał surowe wyroki. Sąd wojskowy 16/28 grudnia 1850 roku skazał Szwermickiego na bezterminową katorgę na Syberii. Katorga na Syberii była najsurowszą karą. Pozbawiała skazańców wszelkich praw stanu. Na Sybir wyruszali oni okuci w ciężkie 64 Ankieta personalna z 1885 r., GAIO, F. 297, op. 1, d. 109; ADŁ, Tajne Towarzystwa 520, k. 116–117. 65 Ks. Jerzy Gustowski (1819–1848), proboszcz parafii Władysławów, w guberni augustowskiej, zmarł w trakcie śledztwa w 1848 r. AGAD, Stała Komisja Śledcza, I/2262; Uczestnicy ruchów wolnościowych w latach 1832–1855 (Królestwo Polskie), Przewodnik biograficzny, dz. cyt., s. 178. 66 Bendry – dobra ziemskie i majątek, powiat sejneński, gmina i parafia Mirosław. W skład dóbr Bendry wchodziło miasteczko Mirosław i folwark Bendry. W XIX w. dobra te należały do rodziny Skarżynskich. W Mirosławiu marianie posiadali kościół parafialny i duży klasztor, którego dobrodziejami byli Skarżyńscy. Zob. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowey Spraw Wewnętrznych i Policyi, t. I, A–Ł, Warszawa 1827.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==