przyszedłem, aby służyć. proboszcz irkucki (1856–1894) 138 Braterska przyjaźń – Szwermicki i Kalinowski „W dużym stopniu właśnie Szwermicki kształtował sylwetkę duchową Kalinowskiego, i to już od pierwszego ich spotkania” – Zbigniew Wójcik.108 „Ojcowskiemu sercu i kierownictwu ukochanego Proboszcza Szwermickiego tak wiele zawdzięczałem” – Józef Kalinowski.109 W polskiej historiografii osoba, życie i działalność Józefa Kalinowskiego są znane szerokim rzeszom ludzi i doczekały się wielu opracowań zarówno naukowych, jak i popularnych oraz licznych biogramów i artykułów.110 Za kierowniczą działalność w powstaniu styczniowym został 24 marca 1864 roku aresztowany w Wilnie i skazany na śmierć przez rozstrzelanie. Dzięki staraniom rodziny i wpływowych przyjaciół karę śmierci zamieniono mu na zsyłkę i osiedlenie w guberni irkuckiej. Dnia 15 kwietnia 1865 roku przybył do koszar więziennych w Usolu. Przybywszy do Usola, Kalinowski miał już trzydzieści lat. Był więc człowiekiem dojrzałym, nie tylko fizycznie, ale moralnie i duchowo. O duchowej dojrzałości świadczy choćby następująca jego wypowiedź: „Jeżeli bym wszystko na ziemi utracił [...] i stał się istotnym nędzarzem [...], świat może mnie wszystkiego pozbawić, ale zawsze zostanie jedna kryjówka, dla niego niedostępna: modlitwa; w niej jest przeszłość, teraźniejszość i przy108 Z. Wójcik, Józefa Kalinowskiego droga na Syberię, w: Kościół katolicki na Syberii: historia, współczesność, przyszłość, dz. cyt., s. 88. 109 J. Kalinowski, Wspomnienia 1835–1877, dz. cyt., s. 125. 110 Kilka bardziej znanych to: J. Kalinowski, Wspomnienia 1835–1877, dz. cyt.; Cz. Gil, Ojciec Rafał Kalinowski, Kraków 1979; S. Adamczyk OCD, Niespokojne serce, Kraków 1972; J. Kalinowski, Listy, dz. cyt.; R. Kalinowski, Kartki z księgi mojego życia, dz. cyt.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==