Listy polskie 2018

I. Nasz delegat ks. infułat Michalkiewicz może uczestniczyć w nazwa- nej Komisji tylko jako strona zainteresowana w celu obrony przynależnych praw, gdyż reprezentuje Kościół i jego instytucje, nigdy zaś jako członek tyl- ko z głosem doradczym w celu dostarczenia dokumentów i informacji dla ułatwienia ostatecznego wywłaszczenia majątków kościelnych. II. Artykuł 114 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej głosi: „Kościół Rzymsko-Katolicki rządzi się własnymi prawami. Stosunek Państwa do Kościoła będzie określony na podstawie układu ze StolicąApostolską, który podlega ratyfikacji przez Sejm”. Wobec tego zaznaczam pokrótce stanowisko Kościoła w sprawie dóbr. Kościół Katolicki, jako taki, i Stolica Apostolska, jak również oso- by prawne w Kościele i Kościoły poszczególne (te ostatnie stosownie do przepisów prawa kanonicznego) mają prawo nabywania i posiadania dóbr oraz zarządzania nimi (kan. 1495). Prawo to stwierdza i Konstytucja Rze- czypospolitej Polskiej, której artykuł 113 mówi: „Każdy związek religij- ny może posiadać i nabywać majątek ruchomy i nieruchomy, zarządzać nim i rozporządzać, pozostaje w posiadaniu i użytkowaniu swoich funda- cji i funduszów, tudzież zakładów dla celów wyznaniowych, naukowych i dobroczynnych”. Dobra kościelne, z zastrzeżeniem zwierzchnich praw StolicyApostol- skiej, należą jakowłasność do tegokościoła poszczególnego lubdo tej jednost- ki prawnej wKościele, która je nabyła lub otrzymała prawnie (kan. 1499). Jeżeli jednostka prawna przestaje istnieć, jej dobra przechodzą na własność tej osoby prawnej, która ma nad nią bezpośrednio zwierzchnic- two, z zachowaniem jednak praw osób trzecich (kan. 1501). Zarząd dóbr w całym Kościele należy do StolicyApostolskiej, w die- cezji zaś do Biskupa, w czym mu pomaga Diecezjalna Rada Administra- cyjna (kan. 1518-1520); zarząd dóbr poszczególnych parafii, kościołów, zakonów, instytucji kościelnych i innych jednostek prawnych w Koście- le należy do ich zwierzchników, stosownie do przepisów prawa kościelne- go (kan. 1521-1528). III. Rząd rosyjski nie odbierał od duchowieństwa majątków na wła- sność, lecz tylko uchylał duchowieństwo od zarządzania dobrami, wy- znaczając pensje od ogólnej sumy dochodów wziętych przez się w ad- ministrację majątków kościelnych. Rezolucja cesarska z 27 marca 1840 r. głosi: Otniudnie połagajetsia otniat’ u duchowienstwa jeho dostojanije, Do Tymczasowej Komisji Rządzącej Litwy Środkowej 534