Listy polskie 2018

347 Oryg.: AANMWRiOP, 904, k. 125n. BiskupWileński L. 2163 Wilno, 21 czerwca 1925 Do Jego Ekscelencji Pana Stanisława Grabskiego, MinistraWyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wWarszawie Wodpowiedzi na pismo z dnia 30 maja r. b. Nr 4126/VI.C, otrzyma- ne 12 czerwca br., mam zaszczyt zakomunikować, co następuje. Impuls do wprowadzenia kazań białoruskich w Żodziszkach dały ks. Wincentemu Godlewskiemu, jak sam to zaznacza w swym piśmie, które- go odpis tu załączam (załącznik I), liberalne i daleko pod względem rów- nouprawnienia idące Ustawy językowe z dnia 31 lipca 1924 r., ogłoszone przez Prezydenta Rzeczpospolitej. Im szerzej te ustawy będą stosowane w administracji, sądownictwie i szkolnictwie, im bardziej będą wprowa- dzane w życie w ogóle, tym silniejszym echem będą się one z pewnością odbijały i w dziedzinie życia kościelnego. Wprowadzając kazania białoruskie, ks. Godlewski, jak widać z je- go raportu, którego odpis również załączam (załącznik II), kierował się przede wszystkimwzględami natury duszpasterskiej i kościelnej. Wprowadzone zostały kazania białoruskie do kościoła w Żodziszkach dnia 7 września 1924 r., a więc znacznie przed zawarciem konkordatu. Wprowadził je ks. proboszcz bez mego zezwolenia i mej wiedzy, za co otrzymał surowe upomnienie, ale już musiałem liczyć się z faktem dokona- nym. Przy tymks. Godlewski tak dalece się posunął, iż zupełnie zniósł kaza- nia polskie, zapowiadając, że wprowadzi je z powrotem, o ile za nimi zbie- rze się chociażby sto podpisów. Skoro o tym się dowiedziałem, nakazałem ks. Godlewskiemu, by natychmiast wprowadził kazania polskie i dziś one są mawiane obok białoruskich we wszystkie niedziele i święta, bez względu na liczbę słuchających. Komisja, która na czele z dziekanem świrskim ks. Holakiem przybyła dnia 26 kwietnia 1925 r. do Żodziszek, nie była przeze mnie upoważniona, Do Ministerstwa Wyznań Religijnych 416