Listy polskie 2018

11 Wstęp autora. Ujednolicono miejsce i datę napisania listu, podając je zawsze na samym jego początku. Brakujące dane, odcyfrowane z innej części listu, lub znane wydawcom, podano w nawiasie prostokątnym, zgodnie z nor- mami wydawniczymi. Listy były pisane na papierze różnego rodzaju. Niekiedy do listów prywatnych był używany, znajdujący się pod rękąAutora papier z nadru- kiem „Biskup Wileński” lub „Episcopus Vilnensis”. Nadruk ten został zachowany w pismach urzędowych, gdzie z zasady towarzyszy mu też numer dziennika korespondencyjnego. Ojciec Matulewicz pisał listy prywatne z zasady odręcznie, piórem, zawsze w pośpiechu, nie dbając o kaligrafię, ale zawsze czytelnie. Często po podpisaniu listu dodawał coś, co mu się jeszcze przypomniało. Do listów polskich zostały włączone w polskim tłumaczeniu nie- liczne listy i pisma w języku niemieckim, francuskim i rosyjskim. Pisma niemieckie w zasadzie były pisane na Bielanach i skierowane do władz okupacyjnych wWarszawie w latach 1916-1917. Zachowały się jedynie ich bruliony, bardzo trudne do odczytania. W listach są poruszane zagadnienia o różnorodnej tematyce i znacze- niu. Głównie są to sprawy Zgromadzenia, którym kierował właśnie przez korespondencję ze swoimi wikariuszami generalnymi w Polsce i na Litwie. Jeden z cenzorów w procesie beatyfikacyjnym wyraził się, że czyta- nie tych listówmoże nauczyć najlepszego sposobu rządzenia. Są to też liczne listy do poszczególnych marianów. Ten kontakt listo- wny miał wielkie znaczenie duchowe dla adresata, często dla jego wierno- ści i wytrwania w powołaniu. Część korespondencji dotyczy spraw społecznych, a także związa- nych z życiemKościoła i poszczególnych obrządków. Wyjątkowy i największy dział listów polskich stanowi zbiór 80 li- stów, pisanych na przestrzeni 20 lat do Wandy Jeute. Jest to jedyny w tej korespondencji przykład stałego kierownictwa duchowego, ciągnącego się przez wielkie zmiany życiowe, zarówno u Kierownika, jak i u osoby z tego kierownictwa korzystającej. Publikowane tu listy były skierowane do 78 osób i 24 instytucji. Jest to pierwsze pełne wydanie listów, nie licząc wydania listów pol- skich na małej poligrafii w 1987 roku. Tadeusz Górski MIC