stwowe wyraziły na to zgode˛, ks. Matulewicz do 20 grudnia (starego stylu) wykładał równiez˙ socjologie˛141. Ks. Matulewicz w roku 1909/1910 cztery godziny tygodniowo wykładał teologie˛ dogmatyczna˛ na III i IV kursie. Omawiał traktat o Bogu jednym i o Trójcy S´wie˛tej142. W roku naste˛pnym mówił o stworzeniu w ogólnos´ci oraz o stworzeniu człowieka i jego naturze143. Wykłady prowadził po łacinie i miał je przygotowane w formie pisemnej. Ks. rektor Aleksander Kakowski w swoich pamie˛tnikach zanotował, z˙e ks. Matulewicz „uchodził za znakomitego dogmatyka”144. Do stałych obowia˛zków ks. Matulewicza nalez˙ały tez˙ wykłady socjologii raz w tygodniu w Wyz˙szym Seminarium Duchownym Archidiecezji Mohylewskiej, które prowadził od 13 wrzes´nia 1908 roku145 do 1 wrzes´nia 1910 roku146. W pamie˛ci studentów szczególnie utkwiły wykłady z socjologii. Socjologia była młoda˛ dyscyplina˛ naukowa˛, łatwo moz˙na sie˛ było w niej pogubic´. Ks. Matulewicz był w o tyle dobrej sytuacji, z˙e jako specjalista od teologii dogmatycznej mógł swoje pogla˛dy na kwestie społeczne uzgadniac´ z nauka˛ katolicka˛. Sta˛d ks. Bucˇys zauwaz˙a: „W socjologii ks. Matulewicza znajdujemy rzadko spotykane i cenne uzgodnienie katolickiej ortodoksji dogmatycznej ze zdrowym poste˛pem”147. Jego wykłady, poczynaja˛c od inauguracyjnego, cieszyły sie˛ wielkim powodzeniem. Przychodzili na nie nawet studenci z innych kursów, którzy akurat mieli wolny czas, cze˛sto z własnymi krzesłami, gdyz˙ na sali brakowało wolnych miejsc148. Niektórzy zmieniali swoje doty73 141 Tamz˙e, k. 19, brudnopis pisma rza˛dcy archidiecezji mohylewskiej, 18 XII (starego stylu) 1909; LL, s. 88. 142 „Academia...”, dz. cyt., 1909-1910, s. 10, 12. 143 G. Matulewicz, Theses quae in Academia Ecclesiastica Catholica Petropolitana an. scholari 1910/11 a professore Thelogiae Dogmaticae Specialis exponentur, ss. 679, re˛kopis w: Lietuvos Nacionaline Martyno Mažvydo Biblioteka, F. 161, vol. 20; tres´c´ notatek wskazuje, z˙e sa˛ to pełne wykłady z dwóch lat. 144 A. Kakowski, Z niewoli do niepodległos´ci. Pamie˛tniki, słowo wste˛pne ks. kard. Józef Glemp, redakcja i opracowanie: T. Krawczak, R. S´ wie˛tek, Kraków 2000, s. 64. 145 CGIA, F. 826, 1, vol. 1754, k. 6, pismo rza˛dcy diecezji mohylewskiej do ks. J. Matulewicza, 13 IX 1908. 146 Tamz˙e, k. 20, pismo arcybiskupa mohylewskiego do ks. J. Matulewicza, 1 IX 1910. 147 P. Bucˇys, Bažnycˇios..., dz. cyt., w: AJM, s. 20. 148 M. Reinys, Profesor Akademii Duchownej, w: Wspomnienia, s. 166; Kucˇas, s. 58.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==