sza˛c go o ich zaakceptowanie20. Ten, po naradzie z ministrem spraw zagranicznych odpowiedział, z˙e bardziej mu sie˛ podoba dawna redakcja, ale nie jest przeciwny nowej21. Tak opracowany projekt Wizytator przedstawił 26 marca w Kurii Rzymskiej. W uwagach do tekstu zaznaczył, z˙e jest on wolny od jakiegokowiek zabarwienia politycznego, nie dotyka spraw minionych ani przyszłych bierze pod uwage˛ aktualne granice Litwy i w nich ustanawia nowa˛ prowincje˛, oraz z˙e nacjonalis´ci litewscy nie be˛da˛ z niego zadowoleni22. W oparciu o ten projekt została zredagowana konstytucja apostolska Lituanorum gente. W teks´cie wprowadzono jedynie drobne poprawki je˛zykowe. Pius XI podpisał ja˛ 4 kwietnia 1926 roku, w uroczystos´c´ Zmartwychwstania Pan´skiego23, co miało wymowe˛ symboliczna˛. Wizytator charakteryzuja˛c tekst, napisał: „Konstytucja Apostolska bierze terytorium, jakie obecnie znajduje sie˛ w granicach Litwy, i z niego tworzy wyz˙ej wymienione diecezje, rezerwuja˛c sobie prawo, w razie zmiany warunków, przekształcenia ustanowionej prowincji. W ten sposób Stolica S´w. szcze˛s´liwie omija draz˙liwa˛ kwestie˛ polityczna˛ i spór mie˛dzy Litwa˛ i Polska˛ o granice, czym zdaje sie˛ niejako podkres´lac´, z˙e nikomu granic nie ustala ani ustalonych nie mys´li potwierdzac´, bo to nie wchodzi w jej kompetencje; ona tylko porza˛dkuje i organizuje z˙ycie kos´cielne w warunkach, które sie˛ wytworzyły. Dokument wydany ma doniosłe historyczne znaczenie dla Litwy”24. Sprawy obsadzenia stanowisk w prowincji Wizytator załawiał sam: ani nie przedstawiał ich na posiedzeniach biskupów, ani nie omawiał z rza˛dem. Zapytany przez premiera, odpowiedział: „Ojciec S´wie˛ty nie upowaz˙nił mnie do pertraktacji odnos´nie do osób moga˛cych obja˛c´ stolice biskupie w nowo kreowanych biskupstwach”25. Niemniej zbierał o nich opinie i poczynił przygotowania do realizacji zamierzonych planów. 477 20 LL, s. 536, list do Skvireckasa, 15 III 1926. 21 Visitator, s. 169. 22 Litterae, s. 450-451, Animadversiones ad schema propositum de Constitutione Provinciae Ecclesiasticae Lituanae [26 III 1926]. 23 AAS 1926, s. 121-123. 24 LP, t. III, s. 32-33, list do Wł. Tołoczki, 6 IV 1926. 25 LL, s. 34, list do L. Bistrasa, 1 III 1926.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==