pierworodnym, jako z˙e ma ona podstawowe znaczenie w nauce chrzes´cijan´skiej. Przedmiotem studiów uczynił naucznie najnowszych teologów rosyjskich, mniej wie˛cej od 1840 roku, poniewaz˙ im przypisuje sie˛ najwie˛ksze znaczenie w teologii prawosławnej90. Omawiaja˛c poszczególne zagadnienia, mie˛dzy innymi: o stanie pierwszego człowieka, o jego przeznaczeniu i zdolnos´ci osia˛gnie˛cia celu, o Opatrznos´ci Boz˙ej wzgle˛dem pierwszego człowieka, przedstawił zarys pogla˛dów rosyjskich teologów prawosławnych, naste˛pnie zestawiaja˛c je z pogla˛dami autorów katolickich, uwypuklił zachodza˛ce róz˙nice i zbijał zarzuty czynione katolikom. O swoich osia˛gnie˛ciach w pracy ks. Matulewicz pisał do ks. Aleksandrasa Dambrauskasa: „Tymczasem zas´, pracuja˛c powoli, lecz cia˛gle, w odniesieniu do teologii rosyjskiej moge˛ spokojnie zawołac´: Eureka! [znalazłem]. Pocza˛tkowo bowiem rosyjska teologia wydawała mi sie˛ jak kłe˛bek nici straszliwie popla˛tanych i pogmatwanych; nie mogłem znalez´c´ z˙adnego kon´ca. Zacza˛łem, z˙e tak powiem, wycia˛gac´ po jednej nitce i odkładac´. Kiedy znalazłem błe˛dy, zacza˛łem sie˛ zastanawiac´, ska˛d one sie˛ pojawiły, gdy Rosjanie rozpocze˛li tworzenie własnego systemu. Pracuja˛c tak, z wielkim łamaniem głowy, odtworzyłem system teologii Rosjan. Przypominał mi on bardzo błe˛dy Bajusa. Zacza˛łem wie˛c studiowac´ nauke˛ Bajusa, i badac´ jaki był jego system. I wie Ksia˛dz, do czego doszedłem? Mianowicie, z˙e Rosjanie i Bajus wyszli z tych samych załoz˙en´ i popełnili te same błe˛dy. Dla mnie to było zaiste: Eureka! Nagle cała teologia rosyjska stała mi sie˛ zrozumiała; wiele spraw mi sie˛ wyjas´niło. Dopiero teraz zrozumiałem ich nauke˛ de religione, revelatione, peccato originali, iustificatione etc.”91 [o religii, objawieniu, grzechu pierworodnym, usprawiedliwieniu itd]. Zaznaczył, z˙e miał niemałe trudnos´ci w zdobyciu potrzebnej literatury rosyjskiej92. Dostarczał mu ja˛ ks. Aleksandras Dambrauskas z Kowna, który wspierał go w pisaniu pracy93. 41 90 G. B. Matulewicz, Doctrina Russorum de statu justitae originalis, Cracoviae 1903, sumptibus auctoris, s. 1-9. 91 LL. s. 260, 22 V 1902. 92 G. Matulewicz, Doctrina..., dz. cyt., s. 4. 93 LL, s. 261-262, list do A. Dambrauskasa, 7 V 1903.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==