Ks. Czesnas był proboszczem parafii, ale jednoczes´nie generałem Zakonu Marianów. Przez akt chrztu Jerzy zwia˛zał sie˛ z rodzina˛ marian´ska˛. Marianie przygotowali go tez˙ do Pierwszej Komunii S´wie˛tej, nauczyli podstaw wiary. Wzoruja˛c sie˛ na nich, chciał zostac´ ksie˛dzem. W przyszłos´ci odrodzi zakon i stanie sie˛ jego przełoz˙onym. Szcze˛s´cie rodzinne Jerzego trwało krótko. Ojciec zmarł 13 listopada 1874 roku w wieku 55 lat12, matka natomiast odeszła z tego s´wiata maja˛c 58 lat 15 maja 1881 roku13. Piecze˛ nad dziesie˛cioletnim Jurkiem obja˛ł brat Jan, który osiadł na gospodarstwie rodzinnym. W roku naste˛pnym oz˙enił sie˛ z Weronika˛ Vitkauskaite14. Wprawdzie gospodarstwo było duz˙e, ale zmiana gospodarza i obowia˛zek spłacenia licznego rodzen´stwa sprawiał, z˙e Jurek wychowywał sie˛ w biedzie. Około 1879 roku Jerzy rozpocza˛ł nauke˛ w szkole elementarnej w Mariampolu. Nauczycielem był Tomasz Žicˇkauskas. Lekcje odbywały sie˛ po rosyjsku. Na je˛zyk litewski i religie˛ przewidziano po jednej godzinie tygodniowo. Religii uczył ks. Wincenty Se˛kowski15. Kontakt z Mariampolem rozszerzył horyzonty mys´lowe Jerzego. W 1885 roku miasto liczyło 5389 mieszkan´ców. Oprócz członków Kos´cioła katolickiego: Litwinów i garstki Polaków, byli tu liczni Z˙ydzi maja˛cy synagoge˛, a takz˙e kolonis´ci niemieccy posiadaja˛cy własny kos´ciół ewangelicki16 oraz urze˛dnicy i wojskowi Rosjanie wyznania prawosławnego. Była to wie˛c mozaika narodowos´ciowa i wyznaniowa, z która˛ Jerzy be˛dzie sie˛ spotykał przez całe z˙ycie. Latem 1881 roku student Andrzej zainteresował sie˛ swoim młodszym bratem. Zauwaz˙ył, z˙e Jerzy jest chłopcem inteligentnym. W póz´niejszym czasie wspominał: „Przyjemnie mi było z nim pracowac´ i spacerowac´: interesował sie˛ kaz˙da˛ trawa˛, przyroda˛, pytał ska˛d sie˛ bierze 16 12 LVIA, 1236, 3, vol. 438, k. 415, nr 483, oryginał w je˛zyku rosyjskim. 13 LVIA, 1462, 1, vol. 4, k. 444, nr 150, oryginał w je˛zyku rosyjskim. 14 J. Sakevicˇius, dz. cyt., w: AJM, s. 8 15 Tamz˙e, s. 7; wprawdzie obowia˛zywała wtedy rejonizacja i powinien chodzic´ do szkoły gminnej w Szumsku (W. Jemielity, Mariampolskie..., dz, cyt., „Immaculata” 1997, nr 393-394, s. 21) ale we wspomnieniach róz˙nych osób faktycznie wyste˛puje Mariampol. 16 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów os´ciennych, pod red. B. Chlebowskiego [...], t. 6, Warszawa 1885, s. 145-146.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==