na dłuz˙sza˛ rozmowe˛ 6 czerwca we Włocławku90. Naste˛pnie pojechał do Warszawy. Zalez˙ało mu na odwiedzeniu cie˛z˙ko chorego brata stryjecznego Jana Matulewicza, z którym ła˛czyły go serdeczne stosunki91. Poskładał wizyty róz˙nym znajomym. Znalazł nowych kandydatów do Zgromadzenia i przez Włocławek udał sie˛ do Sejn. Przewidywał, z˙e powinien tam byc´ 15 czerwca92. Był zaproszony przez bp. Antoniego Karasia do wygłoszenia 4-5 kazan´ w czasie wizytacji93. Maja˛c w pamie˛ci prace nad odnowieniem marianów i groz´by Litwinów, obawiał sie˛ aresztowania przez z˙andarmerie˛ rosyjska˛94. Naste˛pnie w Kownie przeprowadził rekolekcje dla ksie˛z˙y. W pierwszej serii wzie˛ło udział ponad 250 uczestników, a w trwaja˛cej od 15 lipca drugiej serii – 128 ksie˛z˙y. Z Kowna udał sie˛ do Mariampola. Tam w dniach 20-23 lipca prowadził rekolekcje dla ponad 80 ksie˛z˙y z diecezji sejnen´skiej. Ponadto brał udział w zebraniach róz˙nych organizacji kapłan´skich. W sumie był bardzo zadowolony ze stosunków z ksie˛z˙mi litewskimi95. Bp Karas´ jeszcze po paru latach dzie˛kował mu za owocny wpływ na ksie˛z˙y96. Z Mariampola ks. Matulewicz udał sie˛ do Warszawy, aby przeprowadzic´ rekolekcje dla sióstr posłanniczek z ulicy Pie˛knej97. Juz˙ w czasie jego prac w Mariampolu ogłoszono mobilizacje˛. W chwili wybuchu pierwszej wojny s´wiatowej był w Warszawie. 28 lipca 1914 roku Austro-We˛gry wypowiedziały wojne˛ Serbii. 1 sierpnia Niemcy weszły w zbrojny konflikt z Rosja˛, 3 sierpnia z Francja˛, a naste˛pnego dnia z Anglia˛. 5 sierpnia 1915 roku Niemcy opanowali Warszawe˛. Cofaja˛ce sie˛ wojska rosyjskie ewakuowały ponad 700 tysie˛cy ludzi wraz z dobytkiem. Na kilka lat front wschodni ustalił sie˛ na wschód od Bugu. Ziemie polskie znalazły sie˛ pod panowaniem pan´stw centralnych98. O powrocie do Szwajcarii nie było juz˙ mowy. Ustała 114 90 J. Matulewicz, Listy polskie..., dz. cyt., s. 458, list do M. Wis´niewskiego, 2 VI 1914. 91 LL, s. 124, list do Fr. Bucˇysa, 29 IV 1914. 92 LP, s. 457, list do M. Wis´niewskiego, 26 V 1914. 93 LL, s. 110, list do Fr. Bucˇysa, 3 III 1914. 94 LL, s. 335, list do F. Kudirki, 28 IV 1914. 95 LL, s. 340-341, list do F. Kudirki, 3 VII 1914. 96 LP, t.II, s. 87, list do A. Karasia, [VIII 1917]. 97 LL, s. 342, list do F. Kudirki, 19 VIII 1914. 98 S. Kieniewicz, Historia Polski 1795-1918, Warszawa 1969, s. 513-514.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==