ferencje64. Spowiadał i był kierownikiem duchowym studentek polskich65, nawet wspomagał je materialnie66. Chicago Do prawidłowego funkcjonowania Zgromadzenia potrzebna jest pewna stabilizacja. W istnieja˛cej sytuacji politycznej odradzaja˛cy sie˛ marianie mogli jawnie najłatwiej sie˛ osiedlic´ w Stanach Zjednoczonych. Ks. Matulewicz 8 lutego 1912 roku pisał o tym do swego znajomego i kandydata do Zgromadzenia ks. dr. Antoniego Staniukynasa, załoz˙yciela Zgromadzenia Sióstr s´w. Kazimierza: „Bardzo chcielibys´my załoz˙yc´ w Ameryce swój dom, z˙eby miec´ jakies´ oparcie dla swego Zgromadzenia. Trudno całemu Zgromadzeniu ukrywac´ sie˛, trzeba miec´ chociaz˙ jeden dom, gdzie moz˙na wysta˛pic´ publicznie i przynajmniej przechowywac´ i strzec potrzebne papiery. Tak wie˛c be˛dziemy sie˛ starali przy pomocy Ksie˛dza osiedlic´ sie˛ w Ameryce”67. W planach ks. Matulewicza pierwsze oparcie dla marianów stanowiłaby rezydencja ks. Staniukynasa. Naste˛pnie powinni starac´ sie˛ obja˛c´ jaka˛s´ parafie˛. Dałaby ona utrzymanie i moz˙liwos´c´ kształcenia kandydatów do Zgromadzenia. Z czasem mogliby wspomagac´ duchowo siostry i wzia˛c´ sie˛ za prace wydawnicze68. Marianie, udaja˛c sie˛ do Ameryki, uzyskali 17 czerwca 1913 roku pozwolenie Kongregacji Zakonników na załoz˙enie domu w Chicago69. Ks. Staniukynas widział dla marianów szerokie pole pracy ws´ród emigracji litewskiej. Jak sie˛ ocenia, w latach 1899 – 1914 przybyło do Ameryki 252594 Litwinów70. Centrum ich osiedlenia było Chicago. Byli naraz˙eni na utrate˛ wiary i narodowos´ci. 109 64 LL, s. 332, list do Fr. Bucˇysa, 16 III 1914; zeznanie ks. Pawła Tochowicza (Summarium..., dz. cyt., s. 382, w: Positio super virtutibus, Romae 1980. 65 LP, t III, s. 21-22 (Marie˛ Radziejowska˛-Jasiewicz). 66 J. Matulewicz, Listy polskie.., dz. cyt., s. 460, list do M. Wis´niewskiego, 24 VIII 1914 (wspomagał Kazimiere˛ Proczek i jej towarzyszke˛). 67 LL, s. 557, list do A. Staniukynasa, 8 II 1912. 68 Tamz˙e, s. 570, list do A. Staniukynasa, 7 V 1913. 69 Tamz˙e, s. 112. 70 C. R. Jurgela, Lithuanians in the United States, w: Encyclopedia Lituanica, vol. VI, Boston (1978), s. 436.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==