Ephemerides_Marianorum_2017

dziewczynka, która bardzo się zawstydziła i wygraną podarowała pa- rafii. Powtórzyliśmy więc loterię, ale tym razem zwycięzca zabrał prosię do domu. Bankier miejski, u którego Litwini trzymali swoje oszczędności, podarował złotą dziesięciodolarówkę, którą także wystawiliśmy na lote- rii. Ale mogliśmy to zrobić tylko jeden raz; zwycięzca włożył ją od razu do kieszeni. Wiele zysku mieliśmy ze sprzedaży lodów. Były także inne rzeczy na sprzedaż. Z tego bazaru, który trwał kilka dni i który zmęczył mnie w sposób niewypowiedziany, otrzymaliśmy 1000 dolarów zysku i dlatego finanse parafii się poprawiły 24 . W tym czasie w życiu Matulewicza zaszło wiele zmian. Konsekro- wany na biskupa w Kownie 1 grudnia 1918 r., 8 grudnia uroczyście dokonał ingresu do katedry wileńskiej. O tych uroczystościach Buczys najprawdopodobniej czytał w gazetach, albo był informowany o tym przez samego Matulewicza. Wiele lat później, już po śmierci Matulewi- cza, znalazł streszczenie litewskie jego przemówienia z ingresu i umie- ścił je w monografii wydanej w 1933 r. W swoim artykule o Matule- wiczu i jego pracach, Buczys napisał, że była to pierwsza mowa ingre- sowa od XV w. wygłoszona w języku litewskim. Wtedy to biskup Ma- tas Trakiškis był obrońcą języka litewskiego, ale raczej wątpliwe, czy swoją mowę w czasie ingresu powiedział po litewsku, raczej mówił po łacinie. Zatem bp J. Matulewicz najprawdopodobniej był pierwszym i jedynym biskupem Wilna, który powiedział po litewsku swoją mowę w czasie ingresu 25 . Wróciwszy w lipcu 1921 r. na Litwę, Buczys zamieszkał w Kow- nie, gdzie marianie już mieli swój dom. Tu szybko wciągnął się w pra- ce społeczne. Aktywnie uczestniczył w planach utworzenia Uniwersy- tetu Witolda Wielkiego oraz wiele pomógł w ich realizacji. Opracował także program fakultetów teologii i filozofii oraz spis wykładowców. Zaproszony do wykładania teologii na Uniwersytecie, otrzymał na to zgodę Rzymu. Obowiązki te pełnił do roku 1928. Przez cały czas biskupstwa Matulewicza w Wilnie w latach 1918- 1925 obaj mogli się spotykać bardzo rzadko. Ale pisali do siebie czę- sto. Z listów Matulewicza do Buczysa zostało 65, w większości pisa- ne z Wilna. 24 P. Būčys, Atsiminimai …, t. II, 27. 25 Por. AJM, 25. Ona Mikalilaitė MVS 110

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==