Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

skupem, nie było tu żadnych Litwinów ani Białorusinów, tylko „wier- ni” katolicy Polacy. Teraz te wszystkie narody odnalazły się dzięki pie- niądzom Rosjan, Żydów, Niemców i masonów. A wszystko to jest robo- tą wrogów Polski i szkodliwą dla Kościoła. W tej mowie i sam gospodarz został nazwany „litwomanem”. Po jego przybyciu Hryniewiecki dostał się w ręce endeków, którzy wszędzie go prowadzali: do ochronek, na ze- brania robotników, do zakładów, na spotkania różnych stowarzyszeń, do redakcji. Czasami i sam nie wytrzymywał i zatrzymywał ludzi przy kościołach, na ulicy i powtarzał to samo przeciwko Białorusinom, Li- twinom, Żydom, masonom i biskupowi „Litwinowi” 18 . Z jego powodu bp Matulewicz skarżył się nawet do Rzymu, uważając, iż pobyt i dzia- łalność Hryniewieckiego w Wilnie są szkodliwe dla Kościoła, i prosi o zabranie go z diecezji. Skarżył się również Matulewicz na wrogą dzia- łalność bpa Bandurskiego 19 . Gdy bp Bandurski stracił łaski w oczach wyższych sfer, Matulewicz po bratersku go przygarnął, i ich wzajemne relacje polepszyły się. Wsparciem dla Jerzego Matulewicza był przyja- ciel ze studiów kanonik Lucjan Chalecki, kanclerz kurii. Matulewicz nie był jedynie w opozycji do biskupów polskich. Tade- usz Górski pisze: Biskup Matulewicz jako ordynariusz wileński współ- pracował z Episkopatem Polskim, którego był członkiem, z nuncjuszami warszawskimi oraz z Kurią Rzymską i Papieżem 20 , którego szczególnie cenił 21 . W relacjach z innymi biskupami Matulewicz szukał zawsze do- bra Kościoła i sprawiedliwości, ryzykując czasem nawet niezrozumie- nie albo znalezienie się w niezbyt wygodnej sytuacji 22 . Biskup Matulewicz zrozumiał budzące się pragnienie niepodległo- ści narodu białoruskiego i delikatnie je wspierał. Nie mógł w tym kie- runku uczynić żadnych konkretnych kroków, gdyż Polacy uważali ka- tolików Białorusinów za nieświadomych Polaków, którym należy wsz- czepić polską świadomość. Matulewicz opisał w swoich zapiskach jed- nego z kleryków, który nawet jemu, ordynariuszowi, nie od razu przy- znał się, że jest Białorusinem, lecz później już był odważniejszy 23 . 18 S. Yla, Jurgis Matulaitis …, 135. 19 List bpa Matulewicza do nuncjusza Rattiego o działalności bpa Bandurskiego i abpa Hryniewieckiego, Stolica Apostolska a biskup Jerzy Matulewicz …, 276-278. 20 T. Górski, Błogosławiony Jerzy Matulewicz …, 365. 21 S. Yla, Jurgis Matulaitis …, 164. 22 T. Górski, Błogosławiony Jerzy Matulewicz …, 367-369. 23 J. Matulaitis, Užrašai... , 175. Ks. Kęstutis Žemaitis 90

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==