Ephemerides Marianorum - Studia historyczno-teologiczne (2012)

Na Litwie w pierwszych latach po odnowieniu liczba braci była niewielka w porównaniu z liczbą księży. Powoli jednak wzrastała. We- dług relacji bpa Matulewicza ze stanu Zgromadzenia w 1923 r. na Li- twie było już obecnych 9 braci, 14 kapłanów profesów, 2 kleryków, 6 nowicjuszy (w tym 3 kapłani). Wiązało się to z otwarciem nowicjatu w Mariampolu, a co za tym idzie zwiększeniem do niego dostępności. Do 1918 r. bowiem nowi- cjat mariański funkcjonował we Fryburgu, w Szwajcarii. Odtąd w cią- gu blisko 10 lat liczba przebywających w samym tylko klasztorze ma- riampolskim zakonników i kandydatów przekroczyła 100. Lata 1921-1927 to czas, gdy marianie litewscy otworzyli także ko- lejne nowe domy zakonne: w 1921 w Kownie przy kościele św. Gertru- dy, w 1926 w Wiłkomierzu (Ukmergė) dawny kościół i klasztor popi- jarski, w 1927 również kościół popijarski w Poniewieżu oraz w tymże roku rozpoczęli posługę w sanktuarium maryjnym w Kalwarii Żmudz- kiej, które ostatecznie w 1931 r. marianom na własność przekazali ich poprzedni właściciele ojcowie dominikanie. Największą liczebnie grupę pośród zakonników na Litwie od koń- ca lat dwudziestych stanowili bracia laicy. Grupa ta jednak w ciągu lat trzydziestych utrzymywała się na mniej więcej stałym poziomie. Malała za to wciąż liczba kandydatów do Zgromadzenia. Jeszcze w roku 1934 było 36 nowicjuszy, jednak w roku 1938 – czternastu, a w 1939 zale- dwie czterech. Nadto od roku 1936 dość gwałtownie zmniejszyła się liczba braci laików. Zgromadzenie opuszczali bracia po ślubach czaso- wych, jak i wieczystych. W sumie, w ciągu kilku lat 1934-1938 pro- wincję litewską opuściło 20 braci po ślubach wieczystych i ponad 60 po ślubach czasowych 13 . W tymże czasie, jakkolwiek powoli, ale stale, wzrastała liczba księ- ży i kleryków, powoli równając się z liczbą braci. Całość tych wydarzeń w mariańskiej historiografii nazywa się „kry- zysem wśród braci zakonnych”. 13 F. Smagorowicz, Rozwój liczebny i organizacyjny marianów po odnowieniu , Góra Kalwaria 2008, 15 (mps). Paweł Chudzik MIC 142

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==